ÌKÉDE ÀJÒ ÀJÒ ti ọdún 1965, tí Ìgbìmọ̀ Vatican Kejì ṣe:
ÌGBÉSÍLẸ̀
DIGNITATIS HUMANAE
LÓRÍ Òmìnira Ẹ̀sìn
Ẹ̀TỌ́ ẸNÌKỌ̀KAN ÀTI ÀWỌN ÀGBÈGBÈ
SÍ Òmìnira Àwùjọ àti ti Ìlú nínú ọ̀ràn ẹ̀sìn
1. Àwọn ènìyàn ìgbà wa ń túbọ̀ mọ̀ nípa ọlá ènìyàn, àti iye àwọn tí wọ́n ń béèrè pé kí àwọn ènìyàn, nínú ìṣe wọn, gbádùn àti lo ìdájọ́ àti òmìnira wọn tí ó yẹ, tí ìmọ̀lára iṣẹ́-ṣíṣe ń darí tí kì í ṣe ti ìfipá múni, ń pọ̀ sí i. Bákan náà, wọ́n ń pe fún ìyàsọ́tọ̀ òfin ti agbára gbogbogbòò, kí àyè òmìnira òdodo, ti ẹnìkọ̀ọ̀kan àti ti àwọn ẹgbẹ́, má baà jẹ́ èyí tí a dínkù jù. Ìbéèrè fún òmìnira yìí nínú àwùjọ ènìyàn níí ṣe pẹ̀lú àǹfààní ẹ̀mí ènìyàn, pàápàá jùlọ àwọn tí ó jẹ mọ́ lílo òmìnira ìsìn nínú àwùjọ. Pẹ̀lú fífi taratara tẹ̀lé àwọn ìfẹ́ ọkàn wọ̀nyí àti ní èrò láti sọ bí wọ́n ṣe bá òtítọ́ àti ìdájọ́ òdodo mu, Ìgbìmọ̀ Vatican yìí ń kẹ́kọ̀ọ́ àṣà mímọ́ àti ẹ̀kọ́ Ìjọ, ó ń mú àwọn nǹkan tuntun wá sí ìmọ́lẹ̀, tí ó máa ń bá àwọn ìgbàanì mu nígbà gbogbo.
Àkọ́kọ́, Ìgbìmọ̀ mímọ́ náà jẹ́wọ́ pé Ọlọ́run fi ọ̀nà tí a lè gbà gbà àwọn ènìyàn là, tí a sì lè rí ayọ̀ nínú Kristi hàn fún aráyé. A gbàgbọ́ pé ìsìn tòótọ́ kan ṣoṣo yìí wà nínú Ṣọ́ọ̀ṣì Kátólíìkì àti Àpósítélì, èyí tí Olúwa Jésù fi iṣẹ́ títàn án fún gbogbo ènìyàn lé lọ́wọ́, ó sọ fún àwọn Àpósítélì pé: “Ẹ lọ kí ẹ sì sọ gbogbo orílẹ̀-èdè di ọmọ-ẹ̀yìn, kí ẹ máa bamitísì wọn ní orúkọ Baba àti ti Ọmọ àti ti Ẹ̀mí Mímọ́, kí ẹ máa kọ́ wọn láti máa pa gbogbo ohun tí mo ti pa láṣẹ fún yín mọ́” (Mt 28:19-20). Ní tiwọn, gbogbo ènìyàn ni ó gbọ́dọ̀ wá òtítọ́, pàápàá jùlọ nípa Ọlọ́run àti Ìjọ Rẹ̀, àti, nígbà tí wọ́n bá ti mọ̀ ọ́n tán, láti gbà á kí wọ́n sì máa ṣe é.
Igbimọ mimọ naa tun gba pe awọn ojuse wọnyi ni ipa lori ati so awọn ọkan eniyan mọ, ati pe otitọ fi ara rẹ le nipa agbara otitọ funrararẹ nikan, eyiti o wọ inu awọn ọkan lọna pẹlẹbẹ ṣugbọn ni agbara. Nisinsinyi, niwọn igba ti ominira ẹsin ti awọn eniyan nilo fun imuse ojuse wọn lati sin Ọlọrun jẹmọ si aabo kuro ninu ifipa mu ni awujọ ilu, o fi ẹkọ Katoliki ibile silẹ nipa ojuse iwa rere ti awọn eniyan ati awọn awujọ si ẹsin otitọ ati Ijọ Kristi kanṣoṣo. Pẹlupẹlu, ni sisọ otitọ ẹsin yii, Igbimọ mimọ naa ni ero lati ṣe agbekalẹ ẹkọ ti awọn Pope tuntun lori awọn ẹtọ alailebajẹ ti eniyan ati lori eto ofin ti awujọ.
CAPÍTULO I
ÈRÒ GBOGBO NÍPA Òmìnira Ẹ̀sìn
Ohun àti ìpìlẹ̀ òmìnira ìsìn
2. Igbimọ Vatican yii kede pe eniyan ni ẹtọ si ominira ẹsin. Ominira yii ni otitọ pe gbogbo eniyan ni lati ni aabo kuro ninu agbara mu, boya ni apa awọn eniyan tabi awọn ẹgbẹ awujọ tabi eyikeyi aṣẹ eniyan, ni ọna ti, ninu awọn ọran ẹsin, ko si ẹnikẹni ti a gbọdọ fi agbara mu lati ṣe lodi si ẹri-ọkan wọn, tabi ẹnikẹni ti a ko ni idinamọ lati ṣe ni ibamu pẹlu rẹ, ni ikọkọ tabi ni gbangba, nikan tabi ni ajọṣepọ pẹlu awọn miiran, laarin awọn opin ti o yẹ. O tun kede pe ẹtọ si ominira ẹsin ni a da lori iyi eniyan, gẹgẹ bi a ti gbọye nipasẹ ọrọ Ọlọrun ti a fihan ati nipasẹ ọgbọn adayeba funrararẹ. Eto yii ti eniyan si ominira ẹsin gbọdọ jẹ idanimọ ninu eto ofin ti awujọ, ki o le di ẹtọ ilu.
Gbogbo ènìyàn, nípa ọlá àdánidá wọn gẹ́gẹ́ bí ènìyàn—ìyẹn ni pé, wọ́n ní òye àti ìfẹ́ inú, tí wọ́n sì tipa bẹ́ẹ̀ ní ẹrù iṣẹ́ ara ẹni—ni ìwà wọn gan-an ń darí, wọ́n sì ní láti wá òtítọ́, pàápàá jùlọ ohun tó bá ẹ̀sìn mu. Wọ́n tún ní láti gba òtítọ́ tí a mọ̀, kí wọ́n sì ṣètò gbogbo ìgbésí ayé wọn gẹ́gẹ́ bí ó ṣe béèrè. Ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn kò lè ṣe ojúṣe yìí ní ọ̀nà tí ó bá ìwà wọn mu àyàfi tí wọ́n bá gbádùn òmìnira ọpọlọ àti ààbò kúrò lọ́wọ́ ìfipá múni láti òde. Nítorí náà, ẹ̀tọ́ òmìnira ìsìn kò dá lórí ìwà ẹni náà, ṣùgbọ́n lórí ìwà wọn gan-an. Nítorí náà, ẹ̀tọ́ ààbò yìí wà fún àwọn tí kò bá ṣe ojúṣe láti wá òtítọ́ àti láti tẹ̀lé e, àti lílo rẹ̀, bí a bá ń pa ìlànà gbogbo ènìyàn mọ́, a kò lè dí wọn lọ́wọ́.
Ominira ẹsin ati asopọ eniyan pẹlu Ọlọrun
3. Gbogbo èyí túbọ̀ yé àwọn tó gbà pé ìlànà tó ga jùlọ nínú ìgbésí ayé ènìyàn ni òfin àtọ̀runwá kan náà—títí ayé, tí ó jẹ́ ti àfojúsùn, àti ti gbogbo ayé—nípa èyí tí Ọlọ́run fi ń pàṣẹ, darí, àti ṣàkóso ayé àti ipa ọ̀nà àwùjọ ènìyàn gẹ́gẹ́ bí ìlànà ọgbọ́n àti ìfẹ́ rẹ̀. Ọlọ́run sọ aráyé di alábàápín nínú òfin yìí, kí a lè mọ òtítọ́ tí kò ṣeé yípadà sí i nípa ìhùwàsí pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ ti Ìdámọ̀ràn Àtọ̀runwá. Nítorí náà, gbogbo ènìyàn ní ojúṣe, àti nítorí náà, ẹ̀tọ́, láti wá òtítọ́ nínú àwọn ọ̀ràn ìsìn, kí wọ́n lè lo ọ̀nà tó yẹ, kí wọ́n lè fi ọgbọ́n ṣe ìdájọ́ tí ó tọ́ àti òtítọ́ ti ẹ̀rí-ọkàn.
Nísinsìnyí, a gbọ́dọ̀ wá òtítọ́ ní ọ̀nà tí ó bá iyì ènìyàn àti ìwà àwùjọ rẹ̀ mu, ìyẹn ni, nípasẹ̀ ìwádìí ọ̀fẹ́, lílo ẹ̀kọ́ tàbí ẹ̀kọ́, ìbánisọ̀rọ̀ àti ìjíròrò, nípasẹ̀ èyí tí àwọn kan ń ṣàlàyé òtítọ́ tí wọ́n rí tàbí tí wọ́n gbàgbọ́ pé wọ́n ti rí fún àwọn ẹlòmíràn, láti ran ara wọn lọ́wọ́ nínú wíwá òtítọ́; nígbà tí a bá sì ti mọ̀ èyí tán, a gbọ́dọ̀ gbà á pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ara ẹni.
Ènìyàn máa ń rí àwọn àṣẹ òfin Ọlọ́run nípasẹ̀ ẹ̀rí-ọkàn rẹ̀, ó sì mọ àwọn àṣẹ rẹ̀; ẹ̀rí-ọkàn tí ó gbọ́dọ̀ tẹ̀lé ní gbogbo ìgbòkègbodò rẹ̀ kí ó lè dé ọ̀dọ̀ Ọlọ́run, ẹni tí í ṣe òpin rẹ̀. Nítorí náà, a kò lè fipá mú un láti hùwà lòdì sí ẹ̀rí-ọkàn rẹ̀. Bẹ́ẹ̀ ni a kò lè dí i lọ́wọ́ láti hùwà gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí-ọkàn rẹ̀, pàápàá jùlọ nínú àwọn ọ̀ràn ìsìn. Nítorí pé ṣíṣe ìsìn, nípa ìwà rẹ̀ gan-an, jẹ́ nínú àwọn ìṣe inú àtinúwá tí ènìyàn fi ń bá Ọlọ́run ṣeré: irú àwọn ìṣe bẹ́ẹ̀ kò lè jẹ́ àṣẹ tàbí ìkàléèwọ̀ nípasẹ̀ aláṣẹ ènìyàn lásán. Àti pé ìwà àwùjọ ènìyàn nílò pé kí ó fi àwọn ìṣe ìsìn inú rẹ̀ hàn ní gbangba, kí ó bá àwọn ẹlòmíràn sọ̀rọ̀ nínú àwọn ọ̀ràn ìsìn, kí ó jẹ́wọ́ ẹ̀sìn rẹ̀ ní ọ̀nà àwùjọ.
Nítorí náà, ó jẹ́ àbùkù sí ènìyàn àti sí ìlànà tí Ọlọ́run ti gbé kalẹ̀ fún ènìyàn, bí a bá kọ̀ láti lo òmìnira ìsìn nínú àwùjọ, nígbà tí ó ń pa ìṣètò gbogbo ènìyàn mọ́.
Síwájú sí i, àwọn ìṣe ìsìn, tí àwọn ènìyàn, tí wọ́n dá lórí ìgbàgbọ́ wọn tó jinlẹ̀, ń bá Ọlọ́run sọ̀rọ̀ ní ìkọ̀kọ̀ àti ní gbangba, kọjá ìwà wọn gan-an nípa ti ayé àti ti ìgbà. Nítorí náà, àwọn aláṣẹ ìlú, tí ète wọn tó yẹ ni láti dáàbò bo ire gbogbogbòò ní àkókò, gbọ́dọ̀ mọ àti fún ìgbésí ayé ìsìn àwọn ará ìlú wọn ní ìṣírí; síbẹ̀síbẹ̀, ó ju àṣẹ rẹ̀ lọ tí ó bá gbìyànjú láti darí tàbí dí àwọn ìṣe ìsìn lọ́wọ́.
Òmìnira àwọn àwùjọ ìsìn
4. Ominira tabi ajesara kuro ninu ifipa mu ninu awọn ọrọ ẹsin, eyiti o jẹ ti awọn eniyan kọọkan, gbọdọ tun jẹ mimọ nigbati wọn ba n ṣiṣẹ papọ. Nitori iwa awujọ ti eniyan ati ẹsin funrararẹ nilo awọn agbegbe ẹsin.
Àwọn àwùjọ wọ̀nyí, bí a kò bá rú àwọn ohun tí ó tọ́ nípa ètò gbogbogbòò, wọ́n ní ẹ̀tọ́ láti ní ààbò láti ṣàkóso ara wọn gẹ́gẹ́ bí òfin tiwọn, láti bọ̀wọ̀ fún Ọlọ́run pẹ̀lú ìjọsìn gbogbogbòò, láti ran àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wọn lọ́wọ́ nínú lílo ìgbésí ayé ìsìn àti láti ṣètìlẹ́yìn fún wọn pẹ̀lú ẹ̀kọ́, àti láti gbé àwọn ilé-iṣẹ́ tí àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ń ṣiṣẹ́ pọ̀ láti lè ṣètò ìgbésí ayé wọn gẹ́gẹ́ bí ìlànà ìsìn wọn.
Àwọn àwùjọ ìsìn tún ní ẹ̀tọ́ láti má ṣe jẹ́ kí àwọn aláṣẹ ìlú dí wọn lọ́wọ́ nípasẹ̀ ọ̀nà òfin tàbí nípasẹ̀ ìgbésẹ̀ ìṣàkóso láti ọwọ́ àwọn aláṣẹ ìlú láti díbò, ìdánilẹ́kọ̀ọ́, yíyàn àti yíyí àwọn mínísítà wọn padà, ìbánisọ̀rọ̀ pẹ̀lú àwọn aláṣẹ ìsìn àti àwọn agbègbè tí wọ́n wà ní àwọn apá mìíràn ní àgbáyé, tàbí yíyan àwọn ilé ìsìn àti gbígbà àti lílo dúkìá tí ó yẹ.
Àwọn àwùjọ ìsìn tún ní ẹ̀tọ́ láti má ṣe dí wọn lọ́wọ́ láti kọ́ni àti láti jẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ wọn ní gbangba, ní ẹnu àti ní kíkọ. Síbẹ̀síbẹ̀, nígbà tí a bá ń tan ìgbàgbọ́ ìsìn kálẹ̀ àti nígbà tí a bá ń gbé àṣà kalẹ̀, a gbọ́dọ̀ yẹra fún irú ìwà èyíkéyìí tí ó lè jẹ́ ti ìfipámúni tàbí ìyíniléròpadà àìṣòótọ́ tàbí tí kò tọ́, pàápàá jùlọ nígbà tí a bá ń bá àwọn tí kò kàwé tàbí aláìní lò. Irú ìwà bẹ́ẹ̀ yẹ kí a kà sí ìlòkulò ẹ̀tọ́ ara ẹni àti ìrúfin ẹ̀tọ́ àwọn ẹlòmíràn.
Òmìnira ẹ̀sìn tún ní ẹ̀tọ́ àwọn àwùjọ ìsìn láti sọ ìníyelórí àrà ọ̀tọ̀ ẹ̀kọ́ wọn fún ìṣètò àwùjọ àti fún ìmúṣẹ gbogbo ìgbòkègbodò ènìyàn. Níkẹyìn, ẹ̀tọ́ àwọn ènìyàn kọ̀ọ̀kan, tí èrò ìsìn wọn ń darí, láti kó ara wọn jọ tàbí láti dá ẹgbẹ́ ẹ̀kọ́, àṣà, ìfẹ́, àti àwùjọ sílẹ̀ ní òmìnira, dá lórí ìwà àwùjọ ènìyàn àti ìwà ìsìn gan-an.
Òmìnira ìsìn ìdílé
5. Gbogbo ìdílé, gẹ́gẹ́ bí àwùjọ tí ó ní ẹ̀tọ́ àti ẹ̀tọ́ ìpìlẹ̀ tirẹ̀, ní ẹ̀tọ́ láti pàṣẹ ìgbésí ayé ìsìn ilé wọn lábẹ́ ìtọ́sọ́nà àwọn òbí. Àwọn òbí ní ẹ̀tọ́ láti pinnu irú ẹ̀kọ́ ìsìn tí a óò fún àwọn ọmọ wọn, gẹ́gẹ́ bí ìgbàgbọ́ ìsìn tiwọn. Nítorí náà, àwọn aláṣẹ ìlú gbọ́dọ̀ mọ̀ pé àwọn òbí ní ẹ̀tọ́ láti yan ilé ìwé tàbí ọ̀nà ẹ̀kọ́ mìíràn pẹ̀lú òmìnira tòótọ́, láìsí gbígbé ẹrù àìtọ́ lé wọn lórí, yálà ní tààràtà tàbí ní tààràtà, fún òmìnira yíyàn yìí. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, a máa ń rú ẹ̀tọ́ àwọn òbí bí a bá fipá mú àwọn ọmọ láti lọ sí àwọn ẹ̀kọ́ ilé ìwé tí kò bá ìgbàgbọ́ ìsìn àwọn òbí mu, tàbí tí a bá gbé ètò ẹ̀kọ́ kan ṣoṣo kalẹ̀ tí ó yọ ẹ̀kọ́ ìsìn kúrò pátápátá.
Igbega ominira ẹsin
6. Nítorí pé ire gbogbogbòò àwùjọ, èyí tí ó jẹ́ àpapọ̀ àwọn ipò ìgbésí ayé àwùjọ tí àwọn ènìyàn lè fi ṣe àṣeyọrí pípé ara wọn ní kíkún àti ní irọ̀rùn, sinmi lórí bí a ṣe ń tẹ̀lé àwọn ẹ̀tọ́ àti ojúṣe ènìyàn, ààbò ẹ̀tọ́ òmìnira ìsìn kan àwọn ará ìlú, àwọn aláṣẹ ìlú, Ìjọ àti àwọn àwùjọ ẹ̀sìn mìíràn, gẹ́gẹ́ bí ìwà olúkúlùkù wọn, ní gbígbé ojúṣe wọn sí ire gbogbogbòò yẹ̀ wò.
Ààbò àti ìgbéga ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn tí a kò lè rú jẹ́ ojúṣe pàtàkì fún gbogbo aláṣẹ ìlú. Nítorí náà, àwọn aláṣẹ ìlú gbọ́dọ̀ gba ẹrù iṣẹ́ láti dáàbò bo òmìnira ẹ̀sìn gbogbo àwọn ọmọ ìlú nípasẹ̀ àwọn òfin òdodo àti àwọn ọ̀nà mìíràn tí ó yẹ, kí wọ́n sì mú kí àwọn ipò rere tí ó ń gbé ìgbésí ayé ìsìn lárugẹ rọrùn, kí àwọn ọmọ ìlú lè lo ẹ̀tọ́ ẹ̀sìn wọn dáadáa kí wọ́n sì ṣe ojúṣe wọn, kí àwùjọ fúnra rẹ̀ sì lè gbádùn ìbùkún ìdájọ́ òdodo àti àlàáfíà tí ó ń ṣàn láti inú ìṣòtítọ́ ènìyàn sí Ọlọ́run àti sí ìfẹ́ rẹ̀ mímọ́.
Tí a bá gbé àwọn ipò pàtàkì ti àwọn ènìyàn yẹ̀ wò, tí a bá fún àwùjọ ìsìn ní ìdámọ̀ pàtàkì ní ìlànà òfin ti àwùjọ, ó ṣe pàtàkì kí gbogbo àwọn aráàlú àti àwùjọ ìsìn mọ ẹ̀tọ́ òmìnira nínú ọ̀ràn ìsìn, kí wọ́n sì bọ̀wọ̀ fún wọn ní àkókò kan náà.
Níkẹyìn, àwọn aláṣẹ ìjọba gbọ́dọ̀ rí i dájú pé ìbáradọ́gba òfin láàárín àwọn aráàlú, tí ó tún jẹ́ ti ire gbogbogbòò àwùjọ, kò ní ṣẹlẹ̀ rárá, yálà ní gbangba tàbí ní ìkọ̀kọ̀, nítorí àwọn ìdí ìsìn, nítorí pé a kò ṣe ìyàsọ́tọ̀ láàárín wọn.
Ó tẹ̀lé pé àṣẹ ìjọba kò le fipá mú àwọn aráàlú, nípasẹ̀ ìfipá múni, ìbẹ̀rù, tàbí ọ̀nà mìíràn, láti jẹ́wọ́ tàbí kọ ẹ̀sìn èyíkéyìí sílẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni kò le ṣe ìdíwọ́ fún ẹnikẹ́ni láti dara pọ̀ mọ́ tàbí fi àwùjọ ẹ̀sìn sílẹ̀. Ó sì lòdì sí ìfẹ́ Ọlọ́run àti sí ẹ̀tọ́ mímọ́ ti ènìyàn àti ìdílé nígbà tí a bá lo agbára ní ọ̀nà èyíkéyìí láti mú ìsìn kúrò tàbí láti dẹ́kun rẹ̀, yálà ní gbogbo aráyé, ní agbègbè pàtó kan, tàbí nínú àwùjọ pàtó kan.
Ààlà òmìnira ìsìn
7. Ẹ̀tọ́ òmìnira ìsìn ni a ń lò nínú àwùjọ ènìyàn, nítorí náà, lílò rẹ̀ wà lábẹ́ àwọn òfin kan tí ó ń ṣàkóso rẹ̀.
Nígbà tí a bá ń lo gbogbo òmìnira, a gbọ́dọ̀ tẹ̀lé ìlànà ìwà rere ti ojuse ara ẹni àti ti àwùjọ: nígbà tí a bá ń lo ẹ̀tọ́ wọn, gbogbo ènìyàn àti àwùjọ àwùjọ ni òfin ìwà rere dè láti ronú nípa ẹ̀tọ́ àwọn ẹlòmíràn, ojuse wọn sí àwọn ẹlòmíràn, àti ire gbogbo ènìyàn. Ẹnìkan gbọ́dọ̀ ṣe pẹ̀lú ìdájọ́ òdodo àti ìwà ọmọlúwàbí sí gbogbo ènìyàn.
Síwájú sí i, níwọ̀n ìgbà tí àwùjọ ènìyàn ní ẹ̀tọ́ láti dáàbò bo ara wọn kúrò lọ́wọ́ ìlòkulò tí ó lè ṣẹlẹ̀ lábẹ́ àwáwí òmìnira ìsìn, ó jẹ́ ojúṣe àwọn aláṣẹ ìlú láti pèsè ààbò yìí. Síbẹ̀síbẹ̀, èyí kò gbọdọ̀ ṣe láìnídìí, tàbí nípa ṣíṣe ojúsàájú sí ẹgbẹ́ kan láìtọ́, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ìlànà òfin tí ó bá ìlànà ìwà rere mu. Àwọn ìlànà wọ̀nyí ni a nílò fún ààbò tó múná dóko fún gbogbo àwọn ará ìlú àti fún ìwọ́ntúnwọ̀nsì àlàáfíà ti irú àwọn ẹ̀tọ́ bẹ́ẹ̀, fún ìgbéga àlàáfíà gbogbo ènìyàn tí ó tọ́, èyí tí ó jẹ́ ìbáṣepọ̀ tí ó wà ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ nínú ìdájọ́ òdodo tòótọ́, àti fún ààbò ìwà rere gbogbo ènìyàn. Gbogbo èyí jẹ́ apá pàtàkì ti ire gbogbogbòò àti pé ó wà nínú èrò ìṣètò gbogbogbòò. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, ìlànà òmìnira tí ó para pọ̀ gbọ́dọ̀ wà nínú àwùjọ, gẹ́gẹ́ bí èyí tí a gbọ́dọ̀ mọ̀ fún aráyé bí ó ti ṣeé ṣe tó àti pé ó yẹ kí a dínà nígbà tí ó bá yẹ àti dé ìwọ̀n tí ó yẹ. Ẹ̀kọ́ fún lílo òmìnira
8. Àwọn ọkùnrin ìgbà wa ni a ń fipá mú ní ọ̀nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, wọ́n sì wà nínú ewu láti pàdánù òmìnira wọn láti yan. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, kì í ṣe díẹ̀ lára wọn ló máa ń fẹ́ láti kọ̀ gbogbo ìtẹríba sílẹ̀ lábẹ́ àwáwí òmìnira, kí wọ́n sì máa fi ìgbọràn tó yẹ sí i.
Nítorí náà, Ìgbìmọ̀ Vatican yìí gba gbogbo ènìyàn níyànjú, pàápàá jùlọ àwọn tí wọ́n ní ẹrù iṣẹ́ fún ẹ̀kọ́ àwọn ẹlòmíràn, láti gbìyànjú láti dá àwọn ènìyàn sílẹ̀ ní ọ̀nà tí, ní bíbọ̀wọ̀ fún ìlànà ìwà rere, wọ́n ń tẹ̀lé àṣẹ tí ó tọ́, wọ́n sì jẹ́ olùfẹ́ òmìnira tòótọ́; àwọn ọkùnrin tí ń ṣe ìdájọ́ àwọn nǹkan pẹ̀lú ìlànà tiwọn ní ìmọ́lẹ̀ òtítọ́, tí wọ́n ń ṣètò àwọn ìgbòkègbodò wọn pẹ̀lú ìmọ̀lára ẹrù iṣẹ́, tí wọ́n sì ń gbìyànjú láti ṣètìlẹ́yìn fún gbogbo ohun tí ó jẹ́ òótọ́ àti òdodo, tí wọ́n ń fi ayọ̀ so ìṣe wọn pọ̀ mọ́ àwọn ẹlòmíràn.
Nítorí náà, ó yẹ kí a pàṣẹ fún òmìnira ìsìn láti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ọkùnrin tí wọ́n ń ṣe iṣẹ́ wọn ní ìgbésí ayé àwùjọ.
ORAP KEJÌ
Òmìnira Ẹ̀sìn Nínú Ìmọ́lẹ̀ Ìfihàn
Ẹ̀kọ́ òmìnira ìsìn
Gbòǹgbò rẹ̀ fìdí múlẹ̀ gidigidi nínú Ìṣípayá
9. Nígbà tí Ìgbìmọ̀ Vatican yìí bá kéde nípa ẹ̀tọ́ ènìyàn sí òmìnira ìsìn, ó gbé ìpolongo rẹ̀ karí ọlá ènìyàn, ẹni tí àwọn ohun tí wọ́n ń béèrè fún ti hàn gbangba sí ọgbọ́n ènìyàn nípasẹ̀ ìrírí àwọn ọ̀rúndún. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, ẹ̀kọ́ òmìnira yìí fìdí múlẹ̀ láti inú Ìfihàn àtọ̀runwá, nítorí náà àwọn Kristẹni gbọ́dọ̀ kíyèsí i ní ti ìsìn. Nítorí bó tilẹ̀ jẹ́ pé Ìfihàn kò fi hàn gbangba pé ẹ̀tọ́ láti ní ààbò kúrò nínú ìfipá múni láti òde nínú ọ̀ràn ìsìn, síbẹ̀ ó fi ọlá ènìyàn hàn ní gbogbo ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ rẹ̀, ó fi ọ̀nà tí Kristi gbà fún òmìnira ènìyàn hàn ní mímú ojúṣe láti gbàgbọ́ nínú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ṣẹ, ó sì kọ́ wa ní ẹ̀mí tí àwọn ọmọ ẹ̀yìn Olùkọ́ yìí gbọ́dọ̀ mọ̀ kí wọ́n sì tẹ̀lé nínú ohun gbogbo. Gbogbo èyí ṣàlàyé àwọn ìlànà gbogbogbòò tí ẹ̀kọ́ Ìkéde yìí lórí òmìnira ìsìn dúró lé lórí. Ju gbogbo rẹ̀ lọ, òmìnira ìsìn nínú àwùjọ bá òmìnira ìṣe ìgbàgbọ́ Kristẹni mu pátápátá.
Òmìnira ìṣe ìgbàgbọ́
10. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìlànà pàtàkì jùlọ nínú ẹ̀kọ́ Kátólíìkì, tí ó wà nínú Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run tí àwọn Bàbá sì ń kọ́ nígbà gbogbo, pé ènìyàn, ní gbígbàgbọ́, gbọ́dọ̀ dáhùn pẹ̀lú ìfẹ́ inú rẹ̀ sí Ọlọ́run, àti pé, nítorí náà, kò yẹ kí a fipá mú ẹnikẹ́ni láti gba ìgbàgbọ́ lòdì sí ìfẹ́ inú rẹ̀. Nítorí ìṣe ìgbàgbọ́ jẹ́ ti àtọkànwá nípa ìwà rẹ̀, nítorí pé ènìyàn, tí Kristi Olùgbàlà rà padà tí Jésù Kristi sì pè sí ọmọ ìgbàṣọmọ, kò lè fara mọ́ Ọlọ́run tí ó fi ara rẹ̀ hàn, àyàfi tí Baba bá fà á, tí ó sì fún Ọlọ́run ní ẹ̀bùn ìgbàgbọ́ tí ó bọ́gbọ́n mu àti ọ̀fẹ́. Nítorí náà, ó bá ìwà ìgbàgbọ́ mu pátápátá pé kí a yọ èyíkéyìí ìfipámúni láti ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn nínú ọ̀ràn ìsìn kúrò. Nítorí náà, ìjọba òmìnira ìsìn ń ṣe àfikún pàtàkì sí gbígbé ipò ọ̀ràn sókè níbi tí a ti lè pè àwọn ènìyàn sí ìgbàgbọ́ Kristẹni, kí wọ́n gbà á ní ìfẹ́ inú ara wọn, kí wọ́n sì jẹ́wọ́ rẹ̀ ní gbogbo apá ìgbésí ayé wọn.
Ìwà Kristi àti Àwọn Àpósítélì
11. Dájúdájú Ọlọ́run pe àwọn ènìyàn láti sìn ín ní ẹ̀mí àti ní òtítọ́, nítorí náà wọ́n wà ní ìdè nínú ẹ̀rí-ọkàn, ṣùgbọ́n wọn kò ní fipá mú wọn. Nítorí Ọlọ́run gba iyì ènìyàn tí òun fúnra rẹ̀ dá rò, ẹni tí ó gbọ́dọ̀ jẹ́ kí ìfẹ́ rẹ̀ máa darí rẹ̀ kí ó sì gbádùn òmìnira. Èyí hàn gbangba ní pàtàkì nínú Kristi Jésù, ẹni tí Ọlọ́run fi ara rẹ̀ hàn ní pípé, tí ó sì sọ ọ̀nà rẹ̀ di mímọ̀. Ní tòótọ́, Kristi, ẹni tí í ṣe Olùkọ́ wa àti Olúwa wa, ẹni tí ó ní ọkàn tútù àti onírẹ̀lẹ̀, fà àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ ní sùúrù, ó sì pè wọ́n. Lóòótọ́ ni ó ti fi iṣẹ́ ìyanu ìtìlẹ́yìn rẹ̀ lẹ́yìn, ó sì fi ẹ̀rí ìwàásù rẹ̀ múlẹ̀, láti ru ìgbàgbọ́ àwọn olùgbọ́ rẹ̀ sókè, kí ó sì fún wọn lágbára, ṣùgbọ́n kì í ṣe láti fipá mú wọn. Dájúdájú ó bá àìnígbàgbọ́ àwọn tí ó gbọ́ ọ wí, ṣùgbọ́n ó fi ìyà náà sílẹ̀ fún Ọlọ́run fún ọjọ́ ìdájọ́. Nígbà tí ó rán àwọn Àpósítélì sí ayé, ó sọ fún wọn pé: “Ẹnikẹ́ni tí ó bá gbàgbọ́, tí a sì bamitísì rẹ̀, a ó gbà á là, ṣùgbọ́n ẹnikẹ́ni tí kò bá gbàgbọ́ ni a ó dá lẹ́bi” (Máàkù 16:16). Ṣùgbọ́n, nígbà tí ó mọ̀ pé a ti gbìn èpò láàárín àlìkámà, ó pàṣẹ pé kí a fi méjèèjì sílẹ̀ láti dàgbà títí di ìkórè, èyí tí yóò ṣẹlẹ̀ ní òpin ayé. Ní gbígbà láti jẹ́ Mèsáyà òṣèlú àti alákòóso nípasẹ̀ agbára, ó fẹ́ láti pe ara rẹ̀ ní Ọmọ Ènìyàn, ẹni tí ó wá “láti ṣe ìránṣẹ́ àti láti fi ẹ̀mí rẹ̀ fúnni gẹ́gẹ́ bí ìràpadà fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn” (Máàkù 10:45). Ó fi ara rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí Ìránṣẹ́ Ọlọ́run pípé, ẹni tí “kì í fọ́ ọ̀pá ìfọ́ tàbí kí ó pa òwú àtùpà tí ń jó bí iná” (Mátíù 12:20). Ó mọ àṣẹ ìjọba àti ẹ̀tọ́ rẹ̀, ó pàṣẹ pé kí a san owó orí fún Késárì, ṣùgbọ́n Ó kìlọ̀ ní kedere pé a gbọ́dọ̀ bọ̀wọ̀ fún àwọn ẹ̀tọ́ gíga ti Ọlọ́run: “Ẹ fún Késárì ní ohun tí í ṣe ti Késárì, àti fún Ọlọ́run ohun tí í ṣe ti Ọlọ́run” (Mátíù 22:21). Níkẹyìn, nípa píparí iṣẹ́ ìràpadà lórí àgbélébùú, láti gba ìgbàlà àti òmìnira tòótọ́ fún aráyé, Ó parí ìfihàn Rẹ̀. Ó jẹ́rìí sí òtítọ́, ṣùgbọ́n kò fẹ́ fi agbára mú un lé àwọn tí ó tako ọn lọ́wọ́. Nítorí pé ìjọba rẹ̀ kò ní agbára láti dáàbò bò ó, ṣùgbọ́n a fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ nípa jíjẹ́rìí sí òtítọ́ àti fífetísílẹ̀ sí i, ó sì ń dàgbàsókè nípa ìfẹ́ tí Kristi, tí a gbé sókè lórí àgbélébùú, ń fà àwọn ènìyàn sọ́dọ̀ ara rẹ̀.
Àwọn Àpósítélì, tí a kọ́ nípa ọ̀rọ̀ àti àpẹẹrẹ Kristi, tẹ̀lé ipa ọ̀nà kan náà. Láti ìgbà ìṣáájú Ìjọ, àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Kristi ti gbìyànjú láti darí àwọn ènìyàn láti jẹ́wọ́ Kristi gẹ́gẹ́ bí Olúwa, kìí ṣe nípasẹ̀ ìfipámúni tàbí ọgbọ́n àrékérekè tí kò yẹ fún Ìhìnrere, ṣùgbọ́n ju gbogbo rẹ̀ lọ nípasẹ̀ agbára ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. Wọ́n fi ìdúróṣinṣin kéde fún gbogbo ètò Ọlọ́run Olùgbàlà, “ẹni tí ó fẹ́ kí gbogbo ènìyàn ní ìgbàlà àti láti wá sí ìmọ̀ òtítọ́” (1 Tím. 2:4); ṣùgbọ́n ní àkókò kan náà, wọ́n bọ̀wọ̀ fún àwọn aláìlera, àní àwọn tí wọ́n wà ní àṣìṣe, nípa bẹ́ẹ̀ wọ́n ń fi bí “olúkúlùkù yóò ṣe ìjíhìn ara rẹ̀ fún Ọlọ́run” (Róòmù 14:12), àti ní àkókò náà, wọ́n gbọ́dọ̀ gbọ́ràn sí ẹ̀rí-ọkàn rẹ̀. Gẹ́gẹ́ bíi Kristi, àwọn Àpósítélì ti fi ara wọn fún jíjẹ́rìí sí òtítọ́ Ọlọ́run nígbà gbogbo, wọ́n ń fi ìgboyà kéde “ọ̀rọ̀ Ọlọ́run pẹ̀lú ìgbẹ́kẹ̀lé” níwájú àwọn ènìyàn àti àwọn aláṣẹ (Ìṣe 4:31). Nítorí wọ́n gbàgbọ́ pẹ̀lú ìgbàgbọ́ àìdúróṣinṣin pé Ìhìnrere fúnra rẹ̀ jẹ́ agbára Ọlọ́run ní tòótọ́ fún ìgbàlà gbogbo ẹni tí ó gbàgbọ́. Nítorí náà, wọ́n fojú di gbogbo “ohun ìjà ara,” wọ́n sì ń tẹ̀lé àpẹẹrẹ ìwà tútù àti ìrẹ̀lẹ̀ Kristi, wọ́n wàásù ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, wọ́n gbẹ́kẹ̀lé agbára àtọ̀runwá rẹ̀ pátápátá láti pa àwọn agbára tí ó jẹ́ ọ̀tá Ọlọ́run run àti láti darí àwọn ènìyàn sí ìgbàgbọ́ nínú Kristi àti ìgbọràn sí i. Gẹ́gẹ́ bí Olúwa, àwọn Àpósítélì, gbà pé àwọn aláṣẹ ìlú jẹ́ ti òfin: “Kò sí àṣẹ àyàfi èyí tí Ọlọ́run ti gbé kalẹ̀,” ni Àpósítélì kọ́ni, ẹni tí ó pàṣẹ pé: “Kí gbogbo ènìyàn wà lábẹ́ àwọn aláṣẹ ìjọba…” “Ẹnikẹ́ni tí ó bá tako àṣẹ, ó tako àṣẹ tí Ọlọ́run ti gbé kalẹ̀” (Róòmù 13:1-2). Ní àkókò kan náà, wọn kò bẹ̀rù láti tako agbára gbogbogbòò nígbà tí ó tako ìfẹ́ Ọlọ́run: “Àwa gbọ́dọ̀ gbọ́ràn sí Ọlọ́run ju ènìyàn lọ” (Ìṣe 5:29). Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ajẹ́rìíkú àti olóòótọ́ ti tẹ̀lé ipa ọ̀nà yìí jálẹ̀ ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún àti jákèjádò ayé.
Ìjọ ń tẹ̀lé ipasẹ̀ Kristi àti àwọn aposteli
12. Nítorí náà, Ìjọ, tí ó jẹ́ olóòótọ́ sí òtítọ́ Ìhìnrere, ń tẹ̀lé ipa ọ̀nà Kristi àti àwọn Àpósítélì nígbà tí ó mọ òmìnira ìsìn àti ìgbéga gẹ́gẹ́ bí ó ti bá ọlá ènìyàn àti ìfihàn Ọlọ́run mu. Láti ìgbà pípẹ́ wá, ó ti pa ẹ̀kọ́ tí a gbà láti ọ̀dọ̀ Olúwa àti àwọn Àpósítélì mọ́, ó sì ti kọ́ wọn. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé nínú ìgbésí ayé àwọn Ènìyàn Ọlọ́run, bí wọ́n ṣe ń rìnrìn àjò la àwọn ìyípadà ìtàn ènìyàn kọjá, nígbà míìrán ìwà ti dín kù sí ti ẹ̀mí Ìhìnrere, àti pé ní ìlòdì sí i pàápàá, Ìjọ ti ń pa ẹ̀kọ́ náà mọ́ pé a kò gbọdọ̀ fipá mú ẹnikẹ́ni láti gba ìgbàgbọ́ náà.
Ni ọna yii, ìgbóná ìhìnrere naa ṣiṣẹ́ fun igba pipẹ ninu ọkan awọn eniyan o si ṣe alabapin pẹlu agbara lati ni anfani, ni awọn ọrundun pupọ, lati ni oye iyi ara wọn ni kikun ati lati dagba ni idaniloju pe, ninu awọn ọran ẹsin, iyi yii yẹ ki o wa ni aabo laarin awujọ kuro lọwọ eyikeyi agbara eniyan.
Òmìnira Ṣọ́ọ̀ṣì
13. Láàrín àwọn nǹkan tó jẹ mọ́ ire Ìjọ, àní fún ire àwùjọ ayé fúnra rẹ̀, tí a gbọ́dọ̀ pa mọ́ ní gbogbo ìgbà àti ní ibi gbogbo, tí a sì gbọ́dọ̀ dáàbò bò kúrò lọ́wọ́ gbogbo àìṣòdodo, dájúdájú ó ṣe pàtàkì gidigidi pé kí Ìjọ gbádùn òmìnira ìgbésẹ̀ tó pọ̀ tó bí a ṣe nílò fún ìtọ́jú ìgbàlà aráyé. Nítorí pé èyí jẹ́ òmìnira mímọ́, èyí tí Ọmọ Bíbí Kan Ṣoṣo Ọlọ́run fi sọ Ìjọ di ọlọ́rọ̀, tí a fi ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ rà. Ó jẹ́ pàtàkì fún Ìjọ débi pé àwọn tí ó tako rẹ̀ ń hùwà lòdì sí ìfẹ́ Ọlọ́run. Òmìnira Ìjọ jẹ́ ìlànà pàtàkì nínú àjọṣepọ̀ láàrín Ìjọ àti àwọn aláṣẹ ìjọba àti gbogbo ètò ìjọba.
Ìjọ ń béèrè fún òmìnira nínú àwùjọ ènìyàn àti níwájú àṣẹ gbogbogbòò, nítorí pé ó jẹ́ àṣẹ ẹ̀mí, tí Kristi Olúwa gbé kalẹ̀, ẹni tí nípa àṣẹ àtọ̀runwá jẹ́ ojúṣe láti lọ sí gbogbo ayé kí ó sì wàásù ìhìnrere fún gbogbo ẹ̀dá. Bákan náà, Ìjọ ń béèrè fún òmìnira fún ara rẹ̀ níwọ̀n ìgbà tí ó jẹ́ àwùjọ ènìyàn tí ó ní ẹ̀tọ́ láti gbé nínú àwùjọ ìlú gẹ́gẹ́ bí ìlànà ìgbàgbọ́ Kristẹni.
Nísinsìnyí, níbi tí òmìnira ìsìn ti gbilẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìlànà—kì í ṣe pé a kéde rẹ̀ ní ọ̀rọ̀ lásán, tàbí pé a kàn fọwọ́ sí i nípasẹ̀ òfin nìkan, ṣùgbọ́n a tún fi tọkàntọkàn ṣe é—nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín, Ìjọ ti dé ipò tí ó dúró ṣinṣin, ní òfin àti ní òtítọ́, fún òmìnira tí ó yẹ ní ṣíṣe iṣẹ́ àtọ̀runwá rẹ̀, òmìnira tí àwọn aláṣẹ ìjọ ti fi ìtara sọ láàárín àwùjọ. Ní àkókò kan náà, àwọn onígbàgbọ́ Kristẹni, gẹ́gẹ́ bí gbogbo ènìyàn mìíràn, ń gbádùn ẹ̀tọ́ ìlú láti má ṣe dí wọn lọ́wọ́ láti gbé gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí-ọkàn wọn. Nítorí náà, ìbáramu wà láàárín òmìnira Ìjọ àti òmìnira ìsìn tí a gbọ́dọ̀ mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀tọ́ fún gbogbo ènìyàn àti àwùjọ tí a sì fọwọ́ sí nínú ètò òfin.
Ojuse ti Ile-ijọsin
14. Ìjọ Kátólíìkì, láti lè mú àṣẹ àtọ̀runwá ṣẹ: “ẹ kọ́ gbogbo orílẹ̀-èdè” (Mt., 18, 19-20), gbọ́dọ̀ sapá gidigidi “kí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run lè tàn kálẹ̀ kí ó sì ṣe é lógo” (2 Tẹsalóníkà, 3, I).
Ó fi tọkàntọkàn bẹ̀ gbogbo àwọn ọmọ rẹ̀ láti kọ́kọ́ gbé “ẹ̀bẹ̀, ẹ̀bẹ̀, àdúrà àti ọpẹ́ sókè fún gbogbo ènìyàn... Nítorí èyí dára ó sì ṣe ìtẹ́wọ́gbà lójú Ọlọ́run Olùgbàlà wa, ẹni tí ó fẹ́ kí gbogbo ènìyàn ní ìgbàlà àti láti wá sí ìmọ̀ òtítọ́” (1 Tím. 2:1-4).
Ní tiwọn, àwọn onígbàgbọ́, nínú ìṣẹ̀dá ẹ̀rí-ọkàn wọn, gbọ́dọ̀ fi tọkàntọkàn kíyèsí ẹ̀kọ́ mímọ́ àti pàtó ti Ìjọ. Nítorí nípa ìfẹ́ Kristi, Ìjọ Kátólíìkì ni olùkọ́ òtítọ́, iṣẹ́ rẹ̀ sì ni láti kéde àti kíkọ́ni ní òtítọ́, èyí tí í ṣe Kristi, àti ní àkókò kan náà láti kéde àti láti fi ìjẹ́rìí múlẹ̀ pẹ̀lú àṣẹ rẹ̀ nípa àwọn ìlànà ìwà rere tí ń ṣàn láti inú ìwà ènìyàn fúnra rẹ̀. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, jẹ́ kí àwọn onígbàgbọ́, jẹ́ ọlọ́gbọ́n nínú ìbálò wọn pẹ̀lú àwọn aláìgbàgbọ́, kí wọ́n sì tan ìmọ́lẹ̀ ìyè ká “nínú Ẹ̀mí Mímọ́, nínú ìfẹ́ tòótọ́, nínú ọ̀rọ̀ òtítọ́” (2 Kọ́r. 6:6-7), pẹ̀lú gbogbo ìgbẹ́kẹ̀lé àti ìtara àwọn aposteli, títí dé ìta ẹ̀jẹ̀ sílẹ̀.
Nítorí pé ọmọ-ẹ̀yìn ní ojúṣe pàtàkì sí Kristi Olùkọ́ láti mọ òtítọ́ tí ó ti gbà láti ọ̀dọ̀ Rẹ̀ ní ọjọ́ kọ̀ọ̀kan, láti kéde rẹ̀ pẹ̀lú ìṣòtítọ́, àti láti gbèjà rẹ̀ pẹ̀lú ìgboyà, láìlo ohunkóhun tí ó lòdì sí ẹ̀mí Ìhìnrere. Ní àkókò kan náà, bí ó tilẹ̀ jẹ́ bẹ́ẹ̀, ìfẹ́ Kristi ń rọ̀ ọ́ láti fi ìfẹ́, ọgbọ́n àti sùúrù bá àwọn tí ń gbé nínú àṣìṣe tàbí àìmọ̀ nípa ìgbàgbọ́ lò. Nítorí náà, ẹnìkan gbọ́dọ̀ ronú nípa àwọn iṣẹ́ sí Kristi, Ọ̀rọ̀ tí ń fúnni ní ìyè tí a gbọ́dọ̀ wàásù rẹ̀, àti ẹ̀tọ́ ènìyàn àti ìwọ̀n oore-ọ̀fẹ́ tí Ọlọ́run, nípasẹ̀ Kristi, ti fi fún aráyé, èyí tí a pè láti gbà àti láti jẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ pẹ̀lú ìfẹ́ ọkàn.
IKADII
15. Nítorí náà, ó hàn gbangba pé àwọn ọkùnrin ìgbà wa fẹ́ láti lè jẹ́wọ́ ẹ̀sìn ní ìkọ̀kọ̀ àti ní gbangba; àti jù bẹ́ẹ̀ lọ, òmìnira ìsìn ni a kéde gẹ́gẹ́ bí ẹ̀tọ́ aráàlú nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé òfin àti pé a mọ̀ ọ́n dáadáa nínú àwọn ìwé àgbáyé.
Ṣùgbọ́n àwọn ìjọba kan wà tí, bó tilẹ̀ jẹ́ pé Ìwé Òfin wọn fọwọ́ sí òmìnira ìjọsìn ìsìn, àwọn aláṣẹ ìjọba fúnra wọn ń gbìyànjú láti dènà àwọn aráàlú láti máa ṣe ìsìn àti láti mú kí ìgbésí ayé nira gan-an àti ewu fún àwọn àwùjọ ìsìn.
Ní fífi ayọ̀ kí àwọn àmì rere àkókò yìí, ṣùgbọ́n pẹ̀lú ìbànújẹ́, Ìgbìmọ̀ mímọ́ náà gba àwọn Kátólíìkì níyànjú, ó sì bẹ̀ gbogbo ènìyàn láti ronú pẹ̀lú ìṣọ́ra gidigidi nípa bí òmìnira ìsìn ṣe ṣe pàtàkì tó, pàápàá jùlọ ní ipò ìdílé ènìyàn lónìí.
Ó hàn gbangba pé gbogbo ènìyàn ń di ìṣọ̀kan sí i, pé àwọn ènìyàn tí wọ́n ní onírúurú àṣà àti ẹ̀sìn ni ìsopọ̀ tímọ́tímọ́ so pọ̀, àti pé ìmọ̀ nípa ẹrù iṣẹ́ ẹnìkọ̀ọ̀kan ń pọ̀ sí i. Nítorí náà, kí àjọṣepọ̀ àlàáfíà àti ìṣọ̀kan láàárín aráyé lè fìdí múlẹ̀ àti kí ó ṣọ̀kan, ó ṣe pàtàkì kí a dáàbò bo òmìnira ìsìn nípasẹ̀ àwọn ààbò òfin tó gbéṣẹ́ jákèjádò ayé àti kí a bọ̀wọ̀ fún àwọn ojuse àti ẹ̀tọ́ gíga jùlọ ti àwọn ènìyàn láti mú ìgbésí ayé ìsìn wọn dàgbàsókè láìsí ìṣòro nínú àwùjọ.
Kí Ọlọ́run, Baba gbogbo ènìyàn, fún ìdílé ènìyàn, nípasẹ̀ ìfarabalẹ̀ tí wọ́n fi ń ṣe àkíyèsí òmìnira ìsìn nínú àwùjọ, nípasẹ̀ oore-ọ̀fẹ́ Kristi àti agbára Ẹ̀mí Mímọ́, lè dé “òmìnira ògo àwọn ọmọ Ọlọ́run” tí ó ga jùlọ tí kò sì ní àléébù (Róòmù, 8, 21).
Gbogbo ohun tó wà nínú Ìkéde yìí dùn mọ́ àwọn Baba Ìgbìmọ̀ Mímọ́ Jùlọ. Àwa, pẹ̀lú àṣẹ Àpósítélì tí Kristi fún wa, pẹ̀lú àwọn Bàbá Ọ̀lá, nínú Ẹ̀mí Mímọ́, gbà wọ́n, pàṣẹ, kí a sì fi wọ́n múlẹ̀, kí a sì pàṣẹ pé, lẹ́yìn tí a ti pàṣẹ fún wọn gẹ́gẹ́ bí ìjọ àwọn Júù, kí a kéde wọn fún ògo Ọlọ́run.
Róòmù, ní ilé ìjọsìn St. Peter, ní ọjọ́ keje oṣù Kejìlá, ọdún 1965.
Èmi, PAUL, Bíṣọ́ọ̀bù Ṣọ́ọ̀ṣì Kátólíìkì
