Phatlalatso ea Bokhelohi ea 1965, e entsoeng ke Lekhotla la Bobeli la VATICAN:

 

 

POLELO

DIGINITATIS HUMANAE

MABAPI LE TOKOLOHO EA BOLUMELI

 

TOKELO EA MOTHO KA MONG LE EA LITŠEBELETSO
HO TOKOLOHO EA SETŠHABA LE EA BOAHI LITABENG TSA BOLUMELI

1. Batho ba mehleng ea rona ba ntse ba hlokomela seriti sa motho haholoanyane, 'me palo ea ba batlang hore batho, liketsong tsa bona, ba natefeloe ke kahlolo ea bona e nang le boikarabelo le tokoloho, ba tataisoa ke boikutlo ba boikarabello 'me ba sa susumetsoe ke khatello, e ntse e eketseha. Ka ho tšoanang ba ipiletsa ho meeli ea molao ea matla a sechaba, e le hore boholo ba tokoloho e lokileng, ea motho ka mong le ea mekhatlo, bo se ke ba thibeloa ka ho sa hlokahaleng. Tlhoko ena ea tokoloho sechabeng sa batho e amana ka ho khetheha le melemo ea moea oa motho, haholo-holo e amanang le tšebeliso e lokolohileng ea bolumeli sechabeng. Ka ho ela hloko litakatso tsena tsa kelello ka hloko le ka sepheo sa ho phatlalatsa hore na li lumellana joang le 'nete le toka, Lekhotla lena la Vatican le ithuta moetlo o halalelang le thuto ea Kereke, le hlahisa lintho tse ncha, kamehla li lumellana le tsa khale.

Sa pele, Lekhotla le halalelang le bolela hore Molimo o senoletse batho tsela eo ka eona, ha ba mo sebeletsa, batho ba ka pholosoang le ho fumana thabo ho Kreste. Re lumela hore bolumeli bona bo le bong ba 'nete bo teng Kerekeng ea K'hatholike le ea Baapostola, eo Morena Jesu a e fileng thomo ea ho e hasanya ho batho bohle, a re ho Baapostola: “Ka hona e-eang 'me le etse lichaba tsohle barutuoa, le ba kolobetse ka lebitso la Ntate le la Mora le la Moea o Halalelang, le ba rute ho boloka tsohle tseo ke le laetseng tsona” (Mat 28:19-20). Ka lehlakoreng la bona, batho bohle ba tlamehile ho batla 'nete, haholo-holo mabapi le Molimo le Kereke ea Hae, 'me, hang ha ba e tseba, ba e amohele le ho e sebelisa.

Lekhotla le halalelang le boetse lea lumela hore mesebetsi ena e ama le ho tlama matsoalo a batho, le hore 'nete e ipeha feela ka matla a 'nete ka boeona, e kenellang meea ka bonolo empa e le ka matla. Joale, kaha tokoloho ea bolumeli eo batho ba e hlokang bakeng sa ho phethahatsa tlamo ea bona ea ho rapela Molimo e amana le ho se qobelloe sechabeng, e siea thuto ea setso ea K'hatholike mabapi le boikarabello ba boitšoaro ba batho ka bomong le mekhatlo mabapi le bolumeli ba 'nete le Kereke e le 'ngoe ea Kreste. Ho feta moo, ha e bua ka 'nete ena ea bolumeli, Lekhotla le halalelang le ikemiselitse ho nts'etsapele thuto ea Bapapa ba morao tjena mabapi le litokelo tse ke keng tsa tlōloa tsa motho le taolong ea molao ea sechaba.

KHAOLO I

KHOPOLO E AKARETSANG EA TOKOLOHO EA BOLUMELI

Sepheo le motheo oa tokoloho ea bolumeli

2. Lekhotla lena la Vatican le phatlalatsa hore motho o na le tokelo ea tokoloho ea bolumeli. Tokoloho ena e thehiloe tabeng ea hore batho bohle ba lokela ho sireletseha khatellong, ebang ke ka lehlakoreng la batho ka bomong kapa lihlopha tsa sechaba kapa bolaoli bofe kapa bofe ba motho, ka tsela eo, litabeng tsa bolumeli, ho seng motho ea tla qobelloa ho etsa lintho khahlanong le letsoalo la hae, leha e le hore mang kapa mang o thibeloa ho etsa lintho tumellanong le lona, ​​boinotšing kapa phatlalatsa, a le mong kapa a sebelisana le ba bang, ka har'a meeli e loketseng. E boetse e phatlalatsa hore tokelo ea tokoloho ea bolumeli e thehiloe ka seriti sa motho, joalo ka ha ho utloisisoa ke lentsoe la Molimo le senotsoeng le ka mabaka a tlhaho ka bolona. Tokelo ena ea motho ea tokoloho ea bolumeli e lokela ho ananeloa taolong ea molao ea sechaba, e le hore e be tokelo ea botho.

Batho bohle, ka lebaka la seriti sa bona sa tlhaho e le batho—ke hore, ba filoe mabaka le bolokolohi ba ho ikhethela, kahoo ba ruisitsoe ka boikarabello ba botho—ba susumetsoa ke tlhaho ea bona 'me ba tlamehile ho batla 'nete, haholo-holo e amanang le bolumeli. Ba boetse ba tlamehile ho amohela 'nete e tsejoang le ho laola bophelo ba bona bohle ho latela litlhoko tsa eona. Empa batho ba ke ke ba phethahatsa tlamo ena ka tsela e tšoanelang tlhaho ea bona ntle le haeba ba thabela tokoloho ea kelello le tšireletso khahlanong le khatello ea kantle. Ka lebaka leo, tokelo ea tokoloho ea bolumeli ha e itšetlehe ka maikutlo a motho ka boeena, empa e thehiloe tlhahong ea bona. Ka hona, tokelo ea tšireletso ena e ntse e le teng esita le ho ba hlōlehang ho phethahatsa tlamo ea ho batla le ho khomarela 'nete, 'me tšebeliso ea eona, ha feela taolo e lokileng ea sechaba e bolokoa, e ke ke ea sitisoa.

Tokoloho ea bolumeli le kamano ea motho le Molimo

3. Sena sohle se hlaka le ho feta ho ba nahanang hore molao o phahameng ka ho fetisisa oa bophelo ba motho ke molao o tšoanang oa bomolimo—o sa feleng, o nang le sepheo, le o akaretsang—oo ka oona Molimo a laelang, a tataisang, le ho busa lefatše le litsela tsa sechaba sa batho ho ea ka moralo oa bohlale le lerato la hae. Molimo o etsa hore batho e be karolo ea molao ona, e le hore, ka boikutlo bo bonolo ba Tokisetso ea bomolimo, re ka tseba 'nete e sa fetoheng haholoanyane. Ka hona, e mong le e mong o na le tlamo, 'me ka lebaka leo, o na le tokelo ea ho batla 'nete litabeng tsa bolumeli, e le hore, ka ho sebelisa mekhoa e loketseng, ba ka etsa liqeto tse lokileng le tsa 'nete tsa letsoalo ka bohlale.

Jwale, nnete e lokela ho batlwa ka tsela e loketseng seriti sa motho le tlhaho ya hae ya kahisano, ke hore, ka ho botsa ka bolokolohi, ho sebediswa thuto kapa thuto, puisano le puisano, tseo ka tsona ba bang ba hlalosetsang ba bang nnete eo ba e fumaneng kapa ba dumelang hore ba e fumane, ho thusana ho batleng nnete; mme hang ha sena se tsejwa, se lokela ho amohelwa ka tieo ka tumellano ya botho.

Motho o lemoha le ho lemoha litaelo tsa molao oa bomolimo ka letsoalo la hae; letsoalo leo a tlamehang ho le latela ka botšepehi mesebetsing eohle ea hae e le hore a fihle ho Molimo, eo e leng sepheo sa hae. Ka hona, a ke ke a qobelloa ho etsa lintho khahlanong le letsoalo la hae. Hape a ke ke a thibeloa ho etsa lintho ho latela letsoalo la hae, haholo-holo litabeng tsa bolumeli. Hobane mokhoa oa bolumeli, ka tlhaho ea bona, o entsoe ka liketso tsa ka hare tsa boithaopo le tse lokolohileng tseo motho a amanang ka tsona le Molimo ka ho toba: liketso tsa mofuta ona li ke ke tsa laeloa kapa tsa thibeloa ke bolaoli ba motho feela. 'Me tlhaho ea sechaba ea motho e hloka hore a bontše liketso tsa hae tsa ka hare tsa bolumeli ka ntle, hore a buisane le ba bang litabeng tsa bolumeli, hore a bolele bolumeli ba hae ka tsela ea sechaba.

Ka hona ke thohako ho motho le taolo eo Molimo a e behetseng batho, haeba, ha a ntse a boloka taolo e lokileng ea sechaba, motho a haneloa ho sebelisa bolumeli ka bolokolohi sechabeng.

Ho feta moo, diketso tsa bodumedi, tseo ka tsona batho, ho latela ditumelo tsa bona tse tebileng, ba amanang le Modimo ka boinotshi le phatlalatsa, di feta ka tlhaho ya tsona taolo ya lefatshe le ya nakwana. Ka lebaka leo, bolaodi ba mmuso, boo morero wa bona o nepahetseng e leng ho sireletsa molemo wa bohle ka nako, bo tlameha ho lemoha le ho kgothaletsa bophelo ba bodumedi ba baahi ba bona; leha ho le jwalo, bo feta matla a bona haeba bo leka ho tataisa kapa ho sitisa diketso tsa bodumedi.

Tokoloho ea lichaba tsa bolumeli

4. Tokoloho kapa ho se qobelloe litabeng tsa bolumeli, e leng tsa batho ka bomong, le tsona li lokela ho ananeloa ha ba sebetsa 'moho. Hobane tlhaho ea sechaba ea batho le bolumeli ka bobona e hloka lichaba tsa bolumeli.

Metse ena, ha feela ditlhoko tse lokileng tsa taolo ya setjhaba di sa tlolwa, e na le tokelo ya ho se sireletsehe ho ipusa ho ya ka melao ya yona, ho hlompha Bomodimo ka borapedi ba phatlalatsa, ho thusa ditho tsa yona ho tsamaiseng bophelo ba bodumedi le ho di tshehetsa ka thuto, le ho kgothaletsa ditheo tseo ditho di sebelisanang mmoho ho laola maphelo a tsona ho ya ka melaomotheo ya tsona ya bodumedi.

Metse ea bolumeli le eona e na le tokelo ea ho se thibeloe ke mekhoa ea molao kapa ka ketso ea tsamaiso ea bolaoli ba sechaba ho tsoa likhethong, koetlisong, ho khethoeng le phetisetsong ea baruti ba bona, puisanong le balaoli ba bolumeli le metse e libakeng tse ling tsa lefats'e, kapa ho khethoa ha mehaho ea bolumeli le ho fumana le ho sebelisa thepa e loketseng.

Mekhatlo ea bolumeli le eona e na le tokelo ea ho se thibeloe ho ruta le ho bolela tumelo ea eona phatlalatsa, ka molomo le ka mongolo. Leha ho le joalo, ha motho a phatlalatsa tumelo ea bolumeli le ho kenya meetlo, o tlameha ho lula a qoba liketso life kapa life tse ka 'nang tsa etsa hore a qobelloe kapa a se ke a tšepahala kapa a sa loka, haholo-holo ha a sebetsana le batho ba sa rutehang kapa ba hlokang. Boitšoaro bo joalo bo lokela ho nkoa e le tšebeliso e mpe ea litokelo tsa motho ka boeena le ho hatakela litokelo tsa ba bang.

Tokoloho ea bolumeli e boetse e kenyelletsa tokelo ea lichaba tsa bolumeli ea ho hlalosa ka bolokolohi bohlokoa bo ikhethang ba thuto ea bona bakeng sa ho hlophisa sechaba le bakeng sa ho matlafatsa mesebetsi eohle ea batho. Qetellong, tokelo ea batho ka bomong, e susumetsoang ke maikutlo a bona a bolumeli, ea ho bokana ka bolokolohi kapa ho theha mekhatlo ea thuto, setso, ea liphallelo le ea sechaba e thehiloe holim'a tlhaho ea sechaba ea batho le tlhaho ea bolumeli.

Tokoloho ea bolumeli ea lelapa

5. Lelapa le leng le le leng, e le sechaba se nang le litokelo tsa sona tsa tlhaho le tsa motheo, le na le tokelo ea ho laola bophelo ba lona ba bolumeli ba lapeng ka bolokolohi tlas'a tataiso ea batsoali. Batsoali ba na le tokelo ea ho etsa qeto ea mofuta oa thuto ea bolumeli eo bana ba bona ba lokelang ho e fuoa, ho latela litumelo tsa bona tsa bolumeli. Ka hona, bolaoli ba sechaba bo tlameha ho ananela tokelo ea batsoali ea ho khetha likolo kapa mekhoa e meng ea thuto ka bolokolohi ba 'nete, ntle le ho ba jarisa moroalo o sa lokang, ebang ke ka kotloloho kapa ka tsela e sa tobang, bakeng sa tokoloho ena ea khetho. Ho feta moo, litokelo tsa batsoali lia hatakeloa haeba bana ba qobelloa ho ea lithutong tsa sekolo tse sa lumellaneng le litumelo tsa bolumeli tsa batsoali, kapa haeba ho kenngoa tsamaiso e le 'ngoe ea thuto e thibelang thuto ea bolumeli ka ho feletseng.

Khothaletso ea tokoloho ea bolumeli

6. Kaha molemo o akaretsang oa sechaba, e leng kakaretso ea maemo a bophelo ba sechaba ao batho ba ka finyellang phetheho ea bona ka botlalo le ha bonolo ka 'ona, o itšetlehile ka ho fetisisa holim'a ho bolokoa ha litokelo le mesebetsi ea motho, tšireletso ea tokelo ea tokoloho ea bolumeli e ama baahi, balaoli ba sechaba, Kereke le lichaba tse ling tsa bolumeli, ho latela mofuta o itseng oa e mong le e mong oa bona, ho nahanoa ka boikarabello ba bona molemong oa bohle.

Tšireletso le ho ntšetsa pele litokelo tsa botho tse ke keng tsa tloloa ke mosebetsi oa bohlokoa oa bolaoli bohle ba sechaba. Ka hona, matla a sechaba a tlameha ho nka boikarabello ba ho sireletsa tokoloho ea bolumeli ea baahi bohle ka melao e lokileng le mekhoa e meng e loketseng, le ho nolofatsa maemo a matle a khothalletsang bophelo ba bolumeli, e le hore baahi ba ka sebelisa litokelo tsa bona tsa bolumeli ka katleho le ho phethahatsa mesebetsi ea bona, 'me sechaba ka bosona ka hona se ka thabela litlhohonolofatso tsa toka le khotso tse phallang ho tloha botšepehing ba batho ho Molimo le thatong ea Hae e halalelang.

Haeba, ha ho nahanoa ka maemo a ikhethang a batho, sechaba sa bolumeli se fuoa kananelo e khethehileng ea sechaba taolong ea molao ea sechaba, hoa hlokahala hore ka nako e ts'oanang tokelo ea tokoloho litabeng tsa bolumeli e ananeloe le ho hlomphuoa bakeng sa baahi bohle le lichaba tsa bolumeli.

Qetellong, bolaodi ba mmuso bo tlameha ho netefatsa hore tekano ya molao ya baahi, e leng yona e leng ya molemo wa setjhaba, ha ho mohla e ka senyehang, pepeneneng kapa ka sephiring, ka mabaka a bodumedi, kaha ha ho kgethollo e etswang pakeng tsa bona.

Ho latela hore bolaodi ba setjhaba bo ke ke ba qobella baahi, ka kgatello, tshabo, kapa ka mekgwa efe kapa efe, ho ipolela kapa ho latola bodumedi bofe kapa bofe, mme bo ke ke ba thibela mang kapa mang ho kena kapa ho tswa setjhabeng sa bodumedi. Mme ho fapane haholo le thato ya Modimo le ditokelo tse halalelang tsa motho le lelapa ha matla a sebediswa ka mokgwa ofe kapa ofe ho fedisa kapa ho hatella bodumedi, ebang ke bathong bohle, sebakeng se itseng, kapa sehlopheng se itseng.

Meeli ea tokoloho ea bolumeli

7. Tokelo ea tokoloho ea bolumeli e sebelisoa sechabeng sa batho, ka hona, tšebeliso ea eona e latela melao e itseng e e laolang.

Ha motho a sebelisa bolokolohi bohle, o tlameha ho latela molao-motheo oa boitšoaro oa boikarabello ba motho ka mong le ba sechaba: ha a sebelisa litokelo tsa hae, motho ka mong le sehlopha sa sechaba ba tlamehile ke molao oa boitšoaro ho nahana ka litokelo tsa ba bang, mesebetsi ea bona ho ba bang, le molemo oa bohle. Motho o tlameha ho etsa lintho ka toka le ka botho ho bohle.

Ho feta moo, kaha mokhatlo oa sechaba o na le tokelo ea ho itšireletsa khahlanong le tlhekefetso e ka bang teng tlas'a boikaketsi ba tokoloho ea bolumeli, ke boikarabello ba bolaoli ba sechaba haholo-holo ho fana ka tšireletso ena. Leha ho le joalo, sena ha sea lokela ho etsoa ka mokhoa o sa lokelang, kapa ka ho khetha lehlakore le le leng ka leeme, empa ho latela melao ea molao e lumellanang le taolo ea boitšoaro e nang le sepheo. Melao ena ea hlokahala bakeng sa tšireletso e sebetsang ea litokelo tsena bakeng sa baahi bohle le bakeng sa teka-tekano e nang le khotso ea litokelo tse joalo, bakeng sa ho ntšetsa pele khotso ea sechaba e tšepahalang, e leng ho phela hammoho ka mokhoa o hlophisehileng toka ea 'nete, le bakeng sa tšireletso e loketseng ea boitšoaro ba sechaba. Tsena tsohle li etsa karolo ea motheo ea molemo oa bohle 'me li kenyelelitsoe khopolong ea taolo ea sechaba. Ho feta moo, molao-motheo oa tokoloho e kopaneng o tlameha ho bolokoa sechabeng, oo ho ea ka oona tokoloho e lokelang ho ananeloa bakeng sa moloko oa batho ka bophara kamoo ho ka khonehang 'me e lokela ho thibeloa feela ha le ho isa bohōleng bo hlokahalang. Thuto bakeng sa ho sebelisa tokoloho

8. Banna ba mehleng ea rona ba hatelloa ka litsela tse fapaneng 'me ba kotsing ea ho amohuoa bolokolohi ba bona ba ho ikhethela. Ho feta moo, ha ho ba 'maloa ba sekametseng ho hana ho ikokobetsa hohle ka lebaka la tokoloho le ho nka kutlo e loketseng e le ntho e sa reng letho.

Ka hona, Lekhotla lena la Vatican le khothaletsa bohle, haholo-holo ba ikarabellang bakeng sa thuto ea ba bang, ho loanela ho theha banna ka tsela eo, ka ho hlompha taolo ea boitšoaro, ba mamelang bolaoli bo molaong 'me e le barati ba tokoloho ea 'nete; banna ba ahlolang lintho ka litekanyetso tsa bona ho latela 'nete, ba hlophisang mesebetsi ea bona ka boikutlo ba boikarabello, le ba ikitlaelletsang ho tšehetsa sohle seo e leng 'nete le se lokileng, ka thabo ba kopanya liketso tsa bona le ba bang.

Ka hona, tokoloho ea bolumeli e lokela ho laeloa ho kenya letsoho ho banna ba sebetsang ka boikarabello haholoanyane ho phetha mesebetsi ea bona bophelong ba sechaba.

KHAOLO II

Tokoloho ea Bolumeli Leseling la Tšenolo

Thuto ea tokoloho ea bolumeli
Metso ea eona e metse ka metso ho Tšenolo

9. Ha Lekhotla lena la Vatican le phatlalatsa tokelo ea motho ea tokoloho ea bolumeli, le theha phatlalatso ea lona holim'a seriti sa motho, eo litlhoko tsa hae li 'nileng tsa totobala haholoanyane monahanong oa motho ka phihlelo ea makholo a lilemo. Ho feta moo, thuto ena ea tokoloho e thehiloe ho Tšenolo ea bomolimo, ka hona e lokela ho bolokoa haholo bolumeling ke Bakreste. Hobane leha Tšenolo e sa tiise ka ho hlaka tokelo ea ho se qobelloe ke khatello ea kantle litabeng tsa bolumeli, leha ho le joalo e bonahatsa seriti sa motho ka botlalo ba eona, e bontša mokhoa oa Kreste oa tokoloho ea motho ho phethahatsa tlamo ea ho lumela lentsoeng la Molimo, 'me e re ruta moea oo barutuoa ba Mong'a lona ba lokelang ho o lemoha le ho o latela linthong tsohle. Tsena tsohle li hlakisa melao-motheo e akaretsang eo thuto ea Phatlalatso ena ea tokoloho ea bolumeli e thehiloeng ho eona. Ka holim'a tsohle, tokoloho ea bolumeli sechabeng e lumellana ka botlalo le tokoloho ea ketso ea Bokreste ea tumelo.

Tokoloho ea ketso ea tumelo

10. Ke e 'ngoe ea melao-motheo ea bohlokoa ka ho fetisisa ea thuto ea K'hatholike, e fumanehang Lentsoeng la Molimo 'me e rutoa ke Bo-ntate khafetsa, hore motho, ka tumelo, o lokela ho arabela ka boithatelo ho Molimo, le hore, ka hona, ha ho motho ea lokelang ho qobelloa ho amohela tumelo khahlanong le thato ea hae. Hobane ketso ea tumelo ke ea boithatelo ka tlhaho ea eona, kaha motho, ea lopolotsoeng ke Kreste Mopholosi 'me a bitsetsoa ke Jesu Kreste ho ba mora ea nketsoeng, a ke ke a khomarela Molimo ea itšenolang, ntle le haeba, a huloa ke Ntate, a fa Molimo mpho e utloahalang le e sa lefelloeng ea tumelo. Ka hona, ho lumellana ka botlalo le tlhaho ea tumelo hore mofuta ofe kapa ofe oa ho qobelloa ke batho litabeng tsa bolumeli o ka qheleloa ka thoko. Ka lebaka leo, puso ea tokoloho ea bolumeli e kenya letsoho haholo ho ntlafatseng boemo boo ho bona batho ba ka memeloang tumelong ea Bokreste habonolo, ba e amohele ka boithatelo ba bona, 'me ba e bolela ka mafolofolo karolong e 'ngoe le e 'ngoe ea bophelo ba bona.

Boitšoaro ba Kreste le Baapostola

11. Ka sebele Molimo o bitsa batho ho mo sebeletsa ka moea le ka 'nete, ka hona ba tlamiloe ke letsoalo, empa ha ba qobelloe. Hobane Molimo o ela hloko seriti sa motho eo a mo bōpileng, ea lokelang ho laoloa ke thato ea hae le ho thabela tokoloho. Sena se ile sa totobatsoa haholo-holo ho Kreste Jesu, eo Molimo a ileng a iponahatsa ka ho phethahetseng ho eena 'me a tsebahatsa litsela tsa hae. Ka sebele, Kreste, eo e leng Mosuoe le Morena oa rona, ea bonolo le ea ikokobelitseng pelong, o ile a hula le ho mema barutuoa ka mamello. Ke 'nete hore o ile a tšehetsa le ho tiisa boboleli ba hae ka mehlolo, ho tsosa le ho matlafatsa tumelo ea bamameli ba hae, empa e seng ho ba qobella. Ka sebele o ile a khalemela ho se lumele ha ba mo utloileng, empa a tlohela kotlo ho Molimo bakeng sa letsatsi la kahlolo. Ha a romela Baapostola lefatšeng, o ile a re ho bona: “Mang kapa mang ea lumelang 'me a kolobetsoa o tla pholoha, empa mang kapa mang ea sa lumeleng o tla ahloloa” (Mareka 16:16). Empa Eena, ka ho tseba hore mofoka o ne o jetsoe har'a koro, a laela hore ka bobeli li tloheloe ho hola ho fihlela kotulo, e tla etsahala qetellong ea mehla. Ka ho latola ho ba Mesia oa lipolotiki le 'musi ka likhoka, O ile a khetha ho ipitsa Mora oa Motho, ea tlileng ho “sebeletsa le ho fana ka bophelo ba hae e le thekollo bakeng sa ba bangata” (Mareka 10:45). O ile a iponahatsa e le Mohlanka ea phethahetseng oa Molimo, ea “sa robeng lehlaka le robehileng kapa a tima khoele e kubellang” (Matheu 12:20). O ile a hlokomela bolaoli ba sechaba le litokelo tsa bona, a laela hore makhetho a lefshoe ho Cesare, empa O ile a lemosa ka ho hlaka hore litokelo tse phahameng tsa Molimo li lokela ho hlomphuoa: “Fang Cesare seo e leng sa Cesare, le Molimo seo e leng sa Molimo” (Matheu 22:21). Qetellong, ka ho phetha mosebetsi oa topollo sefapanong, ho fumana pholoho le tokoloho ea 'nete bakeng sa batho, O ile a phetha tšenolo ea Hae. O ile a paka 'nete, empa o ne a sa batle ho e qobella ka likhoka ho ba mo hanyetsang. Hobane 'muso oa hae ha o sireletsoe ka likhoka, empa o thehoa ka ho paka 'nete le ho e mamela, 'me o hola ka lerato leo Kreste, ea phahamisitsoeng sefapanong, a hulelang batho ho eena ka lona.

Baapostola, ba rutiloe ke lentsoe le mohlala oa Kreste, ba ile ba latela tsela e tšoanang. Ho tloha matsatsing a pele a Kereke, barutuoa ba Kreste ba ile ba loanela ho tataisa batho ho ipolela Kreste e le Morena, eseng ka ho qobelloa kapa ka boqhetseke bo sa tšoaneloeng ke Evangeli, empa ka holim'a tsohle ka matla a lentsoe la Molimo. Ba ile ba phatlalatsa ka tieo morero oa Molimo Mopholosi, "ea ratang hore batho bohle ba pholohe 'me ba fihle tsebong ea 'nete" (1 Tim. 2:4); empa ka nako e ts'oanang, ba ne ba hlompha ba fokolang, esita le ba fositseng, kahoo ba bontša kamoo "e mong le e mong a tla ikarabella ho Molimo" (Baroma 14:12), 'me nakong eo, ba lokela ho mamela letsoalo la hae. Joaloka Kreste, Baapostola ba ne ba lula ba ikemiselitse ho paka 'nete ea Molimo, ba iteta sefuba ho phatlalatsa ka sebete se seholo ka pel'a batho le balaoli, "lentsoe la Molimo ka kholiseho" (Liketso 4:31). Hobane ba ne ba lumela ka tumelo e sa thekeseleng hore Evangeli ka boeona e ne e le matla a Molimo bakeng sa pholoho ea bohle ba lumelang. Ka hona, ba nyelisa “lihlomo tsohle tsa nama,” ’me ba latela mohlala oa bonolo le boikokobetso ba Kreste, ba ile ba bolela lentsoe la Molimo, ba tšepa ka botlalo matla a lona a bomolimo a ho timetsa matla a lira tsa Molimo le ho lebisa batho tumelong le kutlong ho Kreste. Baapostola, joalo ka Monghali, ba ile ba amohela bolaoli bo molaong ba sechaba: “Ha ho bolaoli bo teng haese boo Molimo a bo thehileng,” ho ruta Moapostola, eo ka lebaka leo a laelang: “E mong le e mong a ikokobeletse balaoli ba busang…” “Ea hanyetsang bolaoli o hanyetsa taelo e behiloeng ke Molimo” (Baroma 13:1-2). ’Me ka nako e tšoanang, ba ne ba sa tšabe ho hanyetsa matla a sechaba ha a hanyetsa thato e halalelang ea Molimo: “Re lokela ho mamela Molimo ho e-na le batho” (Liketso 5:29). Bashoela-tumelo ba bangata le ba tšepahalang ba latetse tsela ena ho theosa le makholo a lilemo le lefatšeng ka bophara.

Kereke e latela mehatong ea Kreste le Baapostola

12. Ka hona, Kereke, e tshepahalang nneteng ya Evangeli, e latela tsela ya Kreste le Baapostola ha e lemoha le ho kgothaletsa tokoloho ya bodumedi ho ya ka seriti sa botho le tshenolo ya Modimo. Ho theosa le dilemo, e bolokile le ho ruta thuto e amohetsweng ho Monghadi le Baapostola. Leha bophelong ba Setjhaba sa Modimo, ha ba ntse ba tsamaya hara diphetoho tsa nalane ya batho, ka dinako tse ding ho bile le boitshwaro bo sa tsamaellaneng le moya wa Evangeli, mme esita le kgahlanong le wona, Kereke e dula e kgomarela thuto ya hore ha ho motho ya lokelang ho qobellwa ho amohela tumelo.

Ka tsela ena, toaetso ea evangeli e sebelitse nako e telele likelellong tsa batho 'me ea kenya letsoho ka matla ho ba khoneng, ho theosa le makholo a lilemo, ho lemoha seriti sa bona ka botlalo le ho holisa kholiseho ea hore, litabeng tsa bolumeli, seriti sena se lokela ho bolokoa sechabeng se sa qobelloe ke batho.

Tokoloho ea Kereke

13. Har'a lintho tse amanang le molemo oa Kereke, ehlile le molemo oa sechaba sa nakoana ka bosona, 'me li lokela ho bolokoa ka linako tsohle le sebakeng se seng le se seng le ho sireletsoa khahlanong le ho hloka toka hohle, ka sebele ke habohlokoa haholo hore Kereke e natefeloe ke tokoloho e ngata ea ketso kamoo ho hlokahalang bakeng sa ho hlokomela pholoho ea moloko oa batho. Hobane ena ke tokoloho e halalelang, eo Mora ea Tsoatsoeng a 'Notši oa Molimo a ruisitseng Kereke ka eona, e rekiloeng ka mali a hae. Ehlile ke ea bohlokoa haholo ho Kereke hoo ba e hanyetsang ba etsang khahlanong le thato ea Molimo. Tokoloho ea Kereke ke molao-motheo oa motheo likamanong pakeng tsa Kereke le balaoli ba sechaba le taolo eohle ea sechaba.

Kereke e ipolela tokoloho sechabeng sa batho le ka pel'a bolaoli bofe kapa bofe ba sechaba, kaha ke bolaoli ba moea, bo thehiloeng ke Kreste Morena, eo ka taelo ea bomolimo e leng ea hae ho ea lefatšeng lohle le ho bolela Evangeli ho sebopuoa se seng le se seng. Ka mokhoa o ts'oanang, Kereke e ipolela tokoloho ha feela e le mokhatlo oa batho ba nang le tokelo ea ho phela sechabeng ho latela melao ea tumelo ea Bokreste.

Jwale, moo tokoloho ya bodumedi e renang jwalo ka moetlo—eseng feela ho phatlalatswa ka mantswe, kapa ho dumellwa ke melao feela, empa hape le ho sebediswa ka botshepehi—moo, qetellong, Kereke e fihlella boemo bo tsitsitseng, molaong le ha e le hantle, bakeng sa boikemelo bo hlokahalang ho phethahatsa thomo ya yona ya bomodimo, boikemelo boo balaodi ba kereke ba bo boletseng ka matla ka hara setjhaba. Mme ka nako e ts'oanang, Bakreste ba tshepahalang, jwalo ka batho ba bang bohle, ba thabela tokelo ya botho ya ho se thibelwe ho phela ho ya ka matswalo a bona. Ka hona, ho na le kutlwano pakeng tsa tokoloho ya Kereke le tokoloho eo ya bodumedi e lokelang ho ananelwa e le tokelo ya batho bohle le ditjhaba mme e dumellwe tsamaisong ya molao.

Tlamo ea Kereke

14. Kereke e K'hatholike, e le ho phethahatsa taelo ea bomolimo: "ruta lichaba tsohle" (Mt., 18, 19-20), e tlameha ho ikitlaetsa ka matla "e le hore lentsoe la Molimo le ka phatlalatsoa le ho tlotlisoa" (2 Bathes., 3, I).

O kopa bana ba hae bohle ka tieo hore pele ho tsohle ba phahamisetse "likōpo, lithapeli, lithapelo le liteboho bakeng sa batho bohle ... Hobane sena se molemo 'me sea amoheleha ho Molimo Mopholosi oa rona, ea ratang hore batho bohle ba pholohe 'me ba fihle tsebong ea 'nete" (1 Tim. 2: 1-4).

Ka lehlakoreng la bona, balumeli, ha ba ntse ba theha letsoalo la bona, ba lokela ho ela hloko ka hloko thuto e halalelang le e tiileng ea Kereke. Hobane ka thato ea Kreste, Kereke e K'hatholike ke mosuoe oa 'nete, 'me thomo ea eona e bopiloe ke ho phatlalatsa le ho ruta 'nete ka 'nete, e leng Kreste, 'me ka nako e ts'oanang e phatlalatse le ho tiisa ka matla a eona melao-motheo ea taolo ea boitšoaro e phallang tlhahong ea motho ka boeona. Ho feta moo, balumeli ba ke ba be bohlale litšebelisanong tsa bona le ba sa lumelang, 'me ba phatlalatse leseli la bophelo "ka Moea o Halalelang, ka lerato le se nang boikaketsi, ka mantsoe a 'nete" (2 Bakor. 6:6-7), ka kholiseho eohle le cheseho ea boapostola, esita le ho isa tšollong ea mali.

Hobane morutuoa o na le tlamo e kgolo ho Kreste Moruti ya ho tseba hantle letsatsi le letsatsi nnete eo a e fumaneng ho Yena, ho e phatlalatsa ka botshepehi, le ho e sireletsa ka sebete, a sa qobe mekgwa efe kapa efe e kgahlanong le moya wa Evangeli. Leha ho le jwalo, ka nako e tshwanang, lerato la Kreste le mo kgothalletsa ho tshwara ka lerato, masene le mamello ba phelang ka phoso kapa ho se tsebe tumelo. Ka hona, motho o lokela ho nahana ka boikarabelo ho Kreste, Lentswe le fanang ka bophelo le lokelang ho bolelwa, le ditokelo tsa motho le tekanyo ya mohau oo Modimo, ka Kreste, a o fileng batho, ba memetsweng ho amohela le ho ipolela tumelo ka boithatelo.

KHOTSO

15. Ka hona, ho totobetse hore banna ba mehleng ea rona ba lakatsa ho khona ho ipolela bolumeli ka bolokolohi boinotšing le phatlalatsa; 'me ho feta moo, tokoloho ea bolumeli e phatlalatsoa e le tokelo ea botho Melaong e mengata ea Motheo 'me e amoheloa ka tieo litokomaneng tsa machaba.

Empa ho na le mebuso eo ho yona, le hoja Molaotheo wa yona o ananela tokoloho ya borapedi ba bodumedi, balaodi ba setjhaba ka bobona ba leka ho thibela baahi ho latela bodumedi le ho etsa hore bophelo bo be thata haholo le bo se sireletsehe bakeng sa ditjhaba tsa bodumedi.

Lekgotla le halalelang le dumedisa ka thabo matshwao a lehlohonolo a nako ena, empa le nyatsa ka maswabi dintlha tsena tse bohloko, le kgothatsa Mak'hatholike mme le kopa batho bohle ho nahana ka hloko hore na tokoloho ya bodumedi e bohlokwa hakae, haholoholo maemong a hajwale a lelapa la motho.

Ho totobetse hore batho bohle ba ntse ba kopana haholoanyane, hore batho ba litso le malumeli a fapaneng ba tlamahantsoe ke maqhama a haufi, le hore temoho ea boikarabello ba motho ka mong e ntse e hola. Ka hona, hore likamano tsa khotso le kutloano har'a batho li thehoe le ho kopanngoa, ho bohlokoa hore tokoloho ea bolumeli e sireletsoe ke litšireletso tse sebetsang tsa molao lefatšeng ka bophara le hore mesebetsi le litokelo tse phahameng tsa batho tsa ho ntlafatsa bophelo ba bona ba bolumeli ka bolokolohi sechabeng li hlomphuoe.

E se eka Molimo, Ntate oa bohle, a ka etsa hore lelapa la batho, ka ho boloka tokoloho ea bolumeli ka hloko sechabeng, ka mohau oa Kreste le matla a Moea o Halalelang, le ka fihlela "tokoloho ea khanya ea bana ba Molimo" e phahameng le e sa feleng (Baroma, 8, 21).

Ntho e 'ngoe le e 'ngoe Phatlalatsong ena e ne e khahlisa Bo-ntate ba Lekhotla le Halalelang ka ho Fetisisa. 'Me rona, ka matla a Baapostola ao Kreste a re fileng 'ona, hammoho le Bo-ntate ba Hlomphehang, ka Moea o Halalelang, rea li amohela, rea li laela, 'me rea li theha, 'me re laela hore, ka mor'a hore li laetsoe ke sinode, li phatlalatsoe bakeng sa khanya ea Molimo.

Roma, ho St. Peter's, la 7 Tšitoe, 1965.

Nna, PAUL, Mobishopo oa Kereke e K'hatholike