KETZERDEKLARATIOUN VUN 1965, VUM ZWEETE VATIKANESCHE KONZIL GEMAACH:
AUSSO
Mënschlech Dignitéit
IWWER RELIÉISFRÄIHEET
D'RECHT VUM EENZELEN A VUN DE GEMEENSCHAFTEN
ZU SOZIALER A BIERGERLECHER FRÄIHEET A RELIGIOUSE FRÄIHEETEN
1. D'Leit vun eiser Zäit gi sech ëmmer méi bewosst iwwer d'Würde vun der mënschlecher Persoun, an d'Zuel vun deenen, déi verlaangen, datt d'Leit an hiren Handlungen hiert eegent verantwortungsvollt Uerteel a Fräiheet genéissen an notzen, geleet vun engem Pflichtgefill a net vun Zwang ugedriwwe ginn, klëmmt. Si fuerderen och d'juristesch Ofgrenzung vun der ëffentlecher Muecht, fir datt den Ëmfang vun der gerechter Fräiheet, souwuel vum Eenzelnen wéi och vun de Vereenegungen, net ongerecht ageschränkt gëtt. Dës Fuerderung no Fräiheet an der mënschlecher Gesellschaft bezitt sech virun allem op d'Gidder vum mënschleche Geescht, besonnesch déi, déi d'fräi Ausübung vun der Relioun an der Gesellschaft betreffen. Mat suergfältegen Opmierksamkeet op dës Ustrengunge vum Geescht a mat dem Zil ze erklären, wéi am Aklang se mat Wourecht a Gerechtegkeet sinn, studéiert dëst Vatikanescht Konzil déi helleg Traditioun an d'Léier vun der Kierch a bréngt nei Saachen an d'Liicht, ëmmer am Aklang mat den ale.
Éischtens bekennt dat hellegt Konzil, datt Gott der Mënschheet de Wee gewisen huet, wéi d'Leit, andeems se him déngen, gerett kënne ginn a Gléck a Christus fannen. Mir gleewen, datt dës eenzeg richteg Relioun an der kathoulescher an apostolescher Kierch existéiert, där den Här Jesus d'Missioun uvertraut huet, se un all Mënschen ze verbreeden, andeems hien zu den Apostelen gesot huet: "Gitt dofir a maacht all Natiounen zu Jünger, andeems Dir se am Numm vum Papp a vum Jong a vum Hellege Geescht daaft a se léiert, alles ze halen, wat ech iech gebueden hunn" (Mt 28,19-20). All Mënsche vun hirer Säit sinn verflicht, d'Wourecht ze sichen, besonnesch wat Gott a seng Kierch ugeet, a se, wann se se kennegeléiert hunn, unzehuelen a praktizéieren.
Den hellege Konzil erkennt och un, datt dës Flichten d'Gewësse vun de Mënsche betreffen a bannen, an datt d'Wourecht sech nëmme duerch d'Kraaft vun der Wourecht selwer opzwéngt, déi sanft awer mächteg an d'Séilen andréngt. Well d'reliéis Fräiheet, déi d'Mënsche fir d'Erfëllung vun hirer Verpflichtung, Gott ze veréieren, brauchen, op d'Immunitéit géint Zwang an der Zivilgesellschaft bezitt, léisst se déi traditionell kathoulesch Doktrin iwwer déi moralesch Pflicht vun Eenzelpersounen a Gesellschaften géintiwwer der richteger Relioun an der enger Kierch vu Christus intakt. Ausserdeem wëll den hellege Konzil, andeems en dës reliéis Wourecht behandelt, d'Doktrin vun de rezente Päpste iwwer déi onverletzlech Rechter vun der mënschlecher Persoun an iwwer d'Rechtsuerdnung vun der Gesellschaft weiderentwéckelen.
KAPITEL I
ALLGEMENG NOTIZ VUN RELIÉISFRÄIHEET
Objet a Grondlag vun der Reliounsfräiheet
2. Dëst Vatikanescht Konzil erkläert, datt de Mënsch e Recht op reliéis Fräiheet huet. Dës Fräiheet besteet doran, datt all Mënschen immun géint Zwang sinn, egal ob vun Individuen, soziale Gruppen oder vun all mënschlecher Autoritéit, sou datt a reliéise Saachen keen gezwonge ka ginn, géint säi Gewësse ze handelen, an och keen dovunner ofgehale gëtt, no deem Gewësse ze handelen, privat oder ëffentlech, eleng oder a Verbindung mat aneren, bannent de passenden Grenzen. Et erkläert weider, datt d'Recht op reliéis Fräiheet wierklech op der Dignitéit vun der mënschlecher Persoun baséiert, sou wéi se duerch dat offenbart Wuert vu Gott a vun der natierlecher Vernunft selwer verstanen ass. Dëst Recht vun der mënschlecher Persoun op reliéis Fräiheet muss an der Rechtsordnung vun der Gesellschaft unerkannt ginn, sou datt et zu engem Biergerrecht gëtt.
All Mënschen, duerch hir ugebuer Dignitéit als Persounen – dat heescht, si sinn mat Vernunft a fräiem Wëllen ausgestatt a soumat mat perséinlecher Verantwortung beräichert – sinn duerch hir Natur selwer gedriwwen a moralesch verflicht, d'Wourecht ze sichen, besonnesch déi, déi op d'Relioun zougeet. Si sinn och verflicht, déi bekannt Wourecht z'akzeptéieren an hiert ganzt Liewen no hiren Ufuerderungen ze gestalten. Mä d'Leit kënnen dës Verpflichtung net op eng Manéier erfëllen, déi hirer eegener Natur entsprécht, ausser si genéissen souwuel psychologesch Fräiheet wéi och Immunitéit géint externen Zwang. Dofir baséiert d'Recht op reliéis Fräiheet net op der subjektiver Dispositioun vun der Persoun, mä op hirer Natur selwer. Dofir bleift d'Recht op dës Immunitéit och fir déi, déi d'Verpflichtung net erfëllen, d'Wourecht ze sichen an sech drun ze halen, an hir Ausübung, virausgesat datt eng gerecht ëffentlech Uerdnung erhale bleift, kann net behënnert ginn.
Reliéis Fräiheet a Verbindung vum Mënsch mat Gott
3. All dëst gëtt nach méi kloer fir déi, déi mengen, datt déi iewescht Norm vum mënschleche Liewen datselwecht göttlecht Gesetz ass - éiweg, objektiv an universell - duerch dat Gott d'Welt an d'Weeër vun der mënschlecher Gemeinschaft no dem Plang vu senger Wäisheet a Léift uerdentlech, riicht a regéiert. Gott mécht d'Mënschheet zu engem Deelhueler un dësem Gesetz, fir datt mir duerch déi sanft Dispositioun vun der göttlecher Provisioun déi onverännerlech Wourecht ëmmer méi kenne léieren. Dofir huet jiddereen d'Obligatioun, an domat och d'Recht, d'Wourecht a reliéise Saachen ze sichen, fir datt hien, mat passenden Mëttelen, virsiichteg oprecht a richteg Uerteeler vum Gewësse bilden kann.
Elo muss d'Wourecht op eng Manéier gesicht ginn, déi der Dignitéit vum mënschleche Mënsch a senger sozialer Natur entsprécht, dat heescht duerch fräi Fuerschung, andeems d'Léier oder d'Erzéiung, d'Kommunikatioun an den Dialog benotzt ginn, mat deenen déi eng aner d'Wourecht erklären, déi se fonnt hunn oder mengen, datt se fonnt hunn, fir sech géigesäiteg bei der Sich no der Wourecht ze hëllefen; a wann dëst bekannt ass, muss et fest mat perséinlecher Zoustëmmung akzeptéiert ginn.
De Mënsch erkennt an erkennt d'Uweisungen vum göttleche Gesetz duerch säi Gewësse; e Gewësse, deem hie verflicht ass, a senge ganzen Aktivitéiten trei ze verfollegen, fir Gott z'erreechen, deen säin Zil ass. Dofir kann hie net gezwonge ginn, géint säi Gewësse ze handelen. Hie kann och net dovun ofgehale ginn, no sengem Gewësse ze handelen, besonnesch a reliéise Saachen. Well d'Ausübung vun der Relioun besteet vun Natur aus virun allem aus fräiwëllegen an internen Handlungen, duerch déi de Mënsch sech direkt mat Gott verhält: Handlungen vun dëser Aart kënnen net vun enger einfach mënschlecher Autoritéit gebueden oder verbueden ginn. An déi sozial Natur vum Mënsch verlaangt, datt hie seng intern reliéis Handlungen no baussen manifestéiert, datt hie mat aneren a reliéise Saachen kommunizéiert, datt hie seng Relioun op eng gemeinschaftlech Aart a Weis bekennt.
Et ass dofir eng Beleidegung vun der mënschlecher Persoun an vun der Uerdnung, déi Gott fir d'Mënsche geschaf huet, wann de Mënsch, wärend d'gerecht ëffentlech Uerdnung erhale bleift, déi fräi Ausübung vun der Relioun an der Gesellschaft verweigert gëtt.
Ausserdeem iwwerschreiden reliéis Handlungen, duerch déi d'Leit, baséiert op hiren déifsten Iwwerzeegungen, sech privat an ëffentlech mat Gott a Verbindung setzen, vun Natur aus déi ierdesch an zäitlech Uerdnung. Dofir muss d'zivil Autoritéit, där hiren Zweck et ass, dat gemeinsamt Wuel an der Zäit ze schützen, dat reliéist Liewe vun hire Bierger unerkennen an encouragéieren; si iwwerschreit awer hir Autoritéit, wann si probéiert, reliéis Handlungen ze dirigéieren oder ze behënneren.
D'Fräiheet vun de reliéise Gemeinschaften
4. D'Fräiheet oder d'Immunitéit géint Zwang a reliéise Saachen, déi den Eenzelpersounen zougehéiert, muss och unerkannt ginn, wa se kollektiv handelen. Well souwuel déi sozial Natur vun der Mënschheet wéi och d'Relioun selwer reliéis Gemeinschafte verlaangen.
Dës Communautéiten, virausgesat datt d'gerecht Ufuerderunge vun der ëffentlecher Uerdnung net verletzt ginn, hunn e Recht op Immunitéit, sech no hiren eegene Reegelen ze regéieren, d'Gottheet mat ëffentleche Gottesdéngschter ze éieren, hir Memberen bei der Ausübung vum reliéise Liewen z'ënnerstëtzen an si mat Léier z'ënnerstëtzen, an Institutiounen ze fërderen, an deenen d'Memberen zesummeschaffen, fir hiert eegent Liewen no hire reliéise Prinzipien ze organiséieren.
Reliéis Gemeinschaften hunn och d'Recht, net duerch juristesch Mëttelen oder administrativ Handlunge vun der Zivilautoritéit verhënnert ze ginn, hir eege Paschtéier ze wielen, auszebilden, ze ernennen an ze transferéieren, mat reliéisen Autoritéiten a Gemeinschaften, déi an aneren Deeler vun der Welt baséieren, oder reliéis Gebaier auszewielen an entspriechend Immobilien ze kafen an ze benotzen.
Reliéis Gemeinschaften hunn och d'Recht, net verhënnert ze ginn, hire Glawen ze léieren an ëffentlech ze bekennen, souwuel mëndlech wéi och schrëftlech. Wéi och ëmmer, bei der Verbreedung vum reliéise Glawen an der Aféierung vu Gebräicher, muss een sech ëmmer vun all Zorte vu Handlungen entzéien, déi no Zwang oder onéierlecher oder manner gerechtfertigter Iwwerzeegung kéinte richen, besonnesch wann et ëm ongebilt oder bedürfteger Leit geet. Sou e Verhalen sollt als Mëssbrauch vun den eegenen Rechter an als Verletzung vun de Rechter vun aneren ugesi ginn.
D'Reliounsfräiheet ëmfaasst och d'Recht vu reliéise Gemeinschaften, deen eenzegaartege Wäert vun hirer Doktrin fir d'Gesellschaftsuerdnung an d'Vitaliséierung vun all mënschlecher Aktivitéit fräi auszedrécken. Schlussendlech baséiert d'Recht vun den Eenzelpersounen, ugedriwwe vun hirem eegene reliéise Gefill, sech fräi ze versammelen oder Bildungs-, Kultur-, karitativ- a sozial Associatiounen ze grënnen, op der sozialer Natur vun der Mënschheet an der Natur vun der Relioun selwer.
D'religiéis Fräiheet vun der Famill
5. All Famill, als Gesellschaft mat hiren eegenen ugebuerene a fundamentale Rechter, huet d'Recht, hiert reliéist Liewen doheem fräi ënner der Leedung vun den Elteren ze gestalten. D'Eltere hunn d'Recht, d'Form vun der reliéiser Erzéiung, déi hire Kanner ginn, no hiren eegene reliéisen Iwwerzeegungen ze bestëmmen. Dofir muss d'Zivilverwaltung d'Recht vun den Elteren unerkennen, Schoulen oder aner Erzéiungsmëttel mat echter Fräiheet ze wielen, ouni hinnen ongerecht Belaaschtungen, weder direkt nach indirekt, fir dës Fräiheet vun der Wiel opzedrängen. Ausserdeem ginn d'Rechter vun den Eltere verletzt, wa Kanner gezwonge sinn, Schoulstonnen ze besichen, déi net mat de reliéise Glawen vun den Elteren iwwereneestëmmen, oder wa just een eenzegt Bildungssystem agefouert gëtt, dat de reliéisen Ënnerrecht komplett ausschléisst.
D'Fërderung vun der reliéiser Fräiheet
6. Well dat gemeinsamt Wuel vun der Gesellschaft, dat d'Zomm vun de Konditioune vum soziale Liewen ass, duerch déi d'Mënsche méi vollstänneg a méi einfach hir eege Perfektioun erreeche kënnen, virun allem op der Anhale vun de Rechter a Pflichten vun der mënschlecher Persoun baséiert, betrëfft de Schutz vum Recht op reliéis Fräiheet d'Bierger, d'zivil Autoritéiten, d'Kierch an aner reliéis Gemeinschaften, jee no der besonnescher Natur vun all eenzelner vun hinnen, andeems hir jeeweileg Verpflichtung géintiwwer dem gemeinsame Wuel berécksiichtegt gëtt.
De Schutz a Fërderung vun onverletzleche Mënscherechter ass eng wesentlech Pflicht vun all Zivilmacht. D'Zivilmacht muss dofir effektiv d'Verantwortung fir de Schutz vun der reliéiser Fräiheet vun alle Bierger duerch gerecht Gesetzer an aner gëeegent Mëttelen iwwerhuelen, a gënschteg Konditioune schafen, déi dat reliéist Liewen förderen, sou datt d'Bierger hir reliéis Rechter effektiv ausübe kënnen an hir Flichten erfëllen, an d'Gesellschaft selwer sou d'Seegen vu Gerechtegkeet a Fridden genéisse kann, déi aus der Trei vun der Mënschheet zu Gott a sengem hellege Wëlle fléissen.
Wann, ënner Berécksiichtegung vun den besonnesche Ëmstänn vun de Vëlker, enger reliéiser Communautéit eng speziell zivil Unerkennung an der juristescher Uerdnung vun der Gesellschaft kritt, ass et néideg, datt gläichzäiteg d'Recht op Fräiheet a reliéise Saachen fir all Bierger a reliéis Communautéiten unerkannt a respektéiert gëtt.
Schlussendlech muss d'Zivilautoritéit dofir suergen, datt déi juristesch Gläichheet vun de Bierger, déi och zum gemeinsame Wuel vun der Gesellschaft gehéiert, ni, weder oppen nach heemlech, aus reliéise Grënn verletzt gëtt, well keng Diskriminatioun tëscht hinnen gemaach gëtt.
Doraus ergëtt sech, datt d'ëffentlech Autoritéit d'Bierger net duerch Zwang, Angscht oder aner Mëttelen zwénge kann, eng Relioun ze bekennen oder ofzesoen, an et kann och keen dovun ofhalen, sech enger reliéiser Gemeinschaft unzeschléissen oder ze verloossen. An et ass ëmsou méi am Widdersproch zum Wëlle vu Gott an zu den hellege Rechter vun der mënschlecher Persoun a Famill, wann Gewalt a iergendenger Form agesat gëtt, fir d'Relioun ze eliminéieren oder z'ënnerdrécken, egal ob an der ganzer Mënschheet, an enger bestëmmter Regioun oder an enger spezifescher Grupp.
D'Grenze vun der reliéiser Fräiheet
7. D'Recht op reliéis Fräiheet gëtt an der mënschlecher Gesellschaft ausgeübt an dofir ass seng Notzung bestëmmte Reegelen ënnerworf, déi et reguléieren.
Bei der Ausübung vun alle Fräiheeten muss een de moralesche Prinzip vun der perséinlecher a sozialer Verantwortung respektéieren: bei der Ausübung vun hire Rechter ass all Eenzelnen a sozial Grupp duerch moralescht Gesetz gebonnen, d'Rechter vun aneren, hir eege Flichten géintiwwer aneren an dat gemeinsamt Wuel vun allen ze berücksichtegen. Ee muss mat Gerechtegkeet an Humanitéit géintiwwer jidderengem handelen.
Ausserdeem, well d'Zivilgesellschaft d'Recht huet, sech géint Mëssbrauch ze schützen, déi ënner dem Virwand vun der Reliounsfräiheet geschéie kënnen, ass et haaptsächlech d'Verantwortung vun der Zivilverwaltung, dëse Schutz ze garantéieren. Dëst däerf awer net arbiträr gemaach ginn, nach andeems eng Säit ongerecht favoriséiert gëtt, mä no juristesche Normen, déi mat der objektiver moralescher Uerdnung iwwereneestëmmen. Dës Norme si fir den effektive Schutz vun dëse Rechter fir all Bierger a fir de friddleche Gläichgewiicht vun dëse Rechter noutwendeg, fir déi richteg Fërderung vum éierleche ëffentleche Fridden, deen eng uerdentlech Koexistenz a richteger Gerechtegkeet ass, a fir de geegente Schutz vun der ëffentlecher Moral. All dëst stellt en fundamentalen Deel vum gemeinsame Wuel duer a gehéiert zum Begrëff vun der ëffentlecher Uerdnung. Ausserdeem muss de Prinzip vun der integraler Fräiheet an der Gesellschaft agehale ginn, no deem d'Fräiheet fir d'Mënschheet sou breet wéi méiglech unerkannt muss ginn a nëmme limitéiert soll ginn, wann an am néidegen Ëmfang. Ausbildung fir d'Ausübung vun der Fräiheet
8. D'Mënsche vun eiser Zäit gi vu verschiddene Säiten ënner Drock gesat a si riskéieren, hir eege Fräiheet vun der Wiel entzunn ze kréien. Ausserdeem gëtt et net wéineg, déi geneigt sinn, all Ënneruerdnung ënner dem Virwand vun der Fräiheet ofzeweisen an de geegente Gehorsam niddreg ze schätzen.
Dofir fuerdert dëst Vatikanescht Konzil jiddereen op, awer besonnesch déi, déi fir d'Erzéiung vun aneren zoustänneg sinn, sech ze beméien, d'Mënschen esou ze forméieren, datt si, am Respekt vun der moralescher Uerdnung, der legitimer Autoritéit gehorchen a Liebhaber vun der richteger Fräiheet sinn; Männer, déi d'Saachen no hiren eegene Critèren am Liicht vun der Wourecht beurteelen, déi hir Aktivitéiten mat engem Verantwortungsgefill orden, an déi sech beméien, alles z'ënnerstëtzen, wat wouer a gerecht ass, andeems se hir Handlungen gären mat aneren a Verbindung setzen.
Dofir soll d'Reliounsfräiheet och dozou bäidroen, datt d'Männer méi verantwortungsvoll handelen, andeems se hir eege Flichten am soziale Liewen erfëllen.
KAPITEL II
RELIÉISFRÄIHEET AM LIICHT VUN DER OFFENBARUNG
D'Doktrin vun der Reliounsfräiheet
Seng Wuerzele leien déif an der Offenbarung
9. Wann dëst Vatikanescht Konzil iwwer d'Recht vum Mënsch op reliéis Fräiheet erkläert, baséiert et seng Deklaratioun op der Dignitéit vun der mënschlecher Persoun, där hir Fuerderungen duerch d'Erfahrung vun de Joerhonnerte fir d'mënschlech Vernunft ëmmer méi kloer gi sinn. Ausserdeem ass dës Léier vun der Fräiheet an der gëttlecher Offenbarung verankert a muss dofir vun de Chrëschten ëmsou méi reliéis agehale ginn. Well och wann d'Offenbarung net ausdrécklech d'Recht op Immunitéit géint extern Zwang a reliéise Saachen bestätegt, manifestéiert se trotzdem d'Dignitéit vun der mënschlecher Persoun an hirer ganzer Fülle, weist Christus seng Approche zur mënschlecher Fräiheet an der Erfëllung vun der Verpflichtung, un d'Wuert Gottes ze gleewen, a léiert eis de Geescht, deen d'Jünger vun dësem Meeschter an allen Saachen erkennen a verfollegen mussen. All dëst kläert déi allgemeng Prinzipien, op deenen d'Léier vun dëser Deklaratioun iwwer d'reliéis Fräiheet baséiert. Virun allem ass d'reliéis Fräiheet an der Gesellschaft ganz am Aklang mat der Fräiheet vum chrëschtlechen Akt vum Glawen.
D'Fräiheet vum Akt vum Glawen
10. Et ass ee vun de wichtegste Prinzipie vun der kathoulescher Doktrin, deen am Wuert Gottes enthale ass a stänneg vun de Kiercheväter geléiert gëtt, datt de Mënsch, beim Glawen, fräiwëlleg op Gott äntwere muss, an datt dofir keen gezwonge soll ginn, de Glawen géint säi Wëllen unzehuelen. Well den Akt vum Glawen ass fräiwëlleg vun Natur aus, well de Mënsch, erléist vum Christus dem Retter a vu Jesus Christus zur Adoptivkannerschaft geruff, sech net un Gott hale kann, deen sech selwer offenbart, ausser wann hien, vum Papp ugezunn, Gott dat rationalt a gratis Kaddo vum Glawen gëtt. Et ass dofir ganz am Aklang mat der Natur vum Glawen, datt all Zort vun Opzwingung duerch d'Mënschen a reliéise Saachen ausgeschloss ass. Dofir dréit e Regime vun der reliéiser Fräiheet wesentlech dozou bäi, dësen Zoustand ze fërderen, an deem d'Mënsche liicht zum chrëschtleche Glawen invitéiert kënne ginn, en aus eegenem Wëllen unhuelen an en aktiv an all Aspekt vun hirem Liewen bekennen.
D'Verhale vu Christus an den Apostelen
11. Gott rifft d'Mënsche sécherlech op, him am Geescht an an der Wourecht ze déngen, an dofir si se am Gewësse gebonnen, awer net gezwongen. Well Gott berücksichtegt d'Würd vun der mënschlecher Persoun, déi hie selwer erschaf huet, déi vu sengem eegene Wëlle regéiert muss ginn a Fräiheet genéisse muss. Dëst gouf besonnesch a Christus Jesus kloer gemaach, an deem Gott sech perfekt opgedeckt huet a seng Weeër bekannt gemaach huet. Tatsächlech huet Christus, deen eisen Enseignant an Här ass, sanftmüteg an demüteg vum Häerz, d'Jünger gedëlleg ugezunn an invitéiert. Et ass wouer, datt hien seng Priedegt mat Wonner ënnerstëtzt a bestätegt huet, fir de Glawen vu senge Lauschterer opzewëschen a ze stäerken, awer net fir se ze zwéngen. Hien huet sécherlech den Ongleewe vun deenen, déi hien héieren hunn, veruerteelt, awer d'Strofe Gott fir den Dag vum Uerteel iwwerlooss. Wéi hien d'Apostelen an d'Welt geschéckt huet, sot hien hinnen: "Jiddereen, deen gleeft a gedeeft gëtt, gëtt gerett, awer wien net gleeft, gëtt veruerteelt" (Markus 16:16). Awer hien, well hie wousst, datt Onkraut tëscht dem Weess geséit gouf, huet gebueden, datt béid bis zur Ernte wuessen sollen, déi um Enn vun der Zäit stattfënnt. Hie sot, hie wier e politesche Messias a mat Gewalt Herrscher, mä huet sech léiwer de Mënschejong genannt, deen komm ass "fir ze déngen a säi Liewen als Léisegeld fir vill ze ginn" (Markus 10:45). Hie huet sech als de perfekte Knecht vu Gott opgedeckt, deen "kee gebrachene Riet brécht oder e schmëlzende Wiech läscht" (Matthäus 12:20). Hie huet d'zivil Autoritéit an hir Rechter unerkannt an ugeuerdent, datt Steiere fir de Caesar bezuelt solle ginn, awer hie warnt kloer, datt déi iewescht Rechter vu Gott respektéiert musse ginn: "Gitt dem Caesar, wat dem Caesar gehéiert, a Gott, wat Gott gehéiert" (Matthäus 22:21). Schlussendlech, andeems hien d'Wierk vun der Erléisung um Kräiz fäerdeg gemaach huet, fir d'Erléisung an déi richteg Fräiheet fir d'Mënschheet ze kréien, huet hie seng Offenbarung fäerdeg gemaach. Hie war Zeie vun der Wourecht, awer hie wollt se net mat Gewalt deenen opzwéngen, déi him widdersprach hunn. Well säi Räich gëtt net mat Gewalt verdeedegt, mä gëtt gegrënnt andeems een Zeie vun der Wourecht gëtt an drop lauschtert, a wiisst duerch d'Léift, mat där Christus, deen um Kräiz erhuewe gouf, d'Leit zu sech zitt.
D'Apostelen, déi duerch d'Wuert a Beispill vu Christus geléiert goufen, sinn deem selwechte Wee gaangen. Vun den éischten Deeg vun der Kierch un hunn d'Jünger vu Christus sech beméit, d'Leit dozou ze bréngen, Christus als Här ze bekennen, net duerch Zwang oder Konschtwierker, déi dem Evangelium net wierdeg sinn, mä virun allem duerch d'Kraaft vu Gottes Wuert. Si hunn entschloss fir all de Plang vu Gott dem Retter verkënnegt, "deen all Mënsche gerett wëll ginn an d'Wourecht erkennen" (1 Tim. 2:4); awer gläichzäiteg hunn si déi Schwach respektéiert, och déi, déi am Irrtum leien, an domat gewisen, wéi "jidderee sech Gott Rechenschaft ofleeë muss" (Réimer 14:12), an an der Tëschenzäit sengem Gewësse gehorchen muss. Wéi Christus waren d'Apostelen ëmmer engagéiert, fir d'Wourecht vu Gott ze bezeien, a si hunn et getraut, mat ëmmer méi grousser Courage virum Vollek an den Autoritéiten "d'Wuert vu Gott mat Vertrauen" ze verkënnegen (Akten 4:31). Well si hunn mat engem oniwwerwältegen Glawen gegleeft, datt d'Evangelium selwer wierklech d'Kraaft vu Gott fir d'Erléisung vun all Mënsch ass, deen gleeft. Dofir, andeems si all "Waffen vum Fleesch" veruecht hunn, an dem Beispill vun der Sanftmut a Bescheidenheet vu Christus gefollegt sinn, hunn si d'Wuert vu Gott gepriedegt, a voll op seng göttlech Kraaft vertraut, fir d'Muechten ze zerstéieren, déi Feinde vu Gott sinn, an d'Leit zum Glawen un a Gehorsam géintiwwer Christus ze féieren. D'Apostelen, wéi den Här, hunn déi legitim zivil Autoritéit unerkannt: "Et gëtt keng Autoritéit ausser där, déi Gott etabléiert huet", léiert den Apostel, deen dofir befielt: "Jidderee soll den Autoritéiten ënnerwerfen..." "Wien sech der Autoritéit widdersetzt, widdersetzt sech der Uerdnung, déi vu Gott etabléiert gouf" (Réimer 13,1-2). An zur selwechter Zäit haten si keng Angscht, der ëffentlecher Muecht ze widderspriechen, wann se dem hellege Wëlle vu Gott entgéintgestëmmt huet: "Mir mussen Gott méi gehorchen wéi de Mënschen" (Akten 5,29). Onzielbar Märtyrer a Gleeweg sinn dësem Wee duerch d'Joerhonnerte an op der ganzer Welt gefollegt.
D'Kierch trëtt an de Foussstappe vu Christus an den Apostelen
12. D'Kierch, dofir trei der Wourecht vum Evangelium, folgt dem Wee vu Christus an den Apostelen, wann si d'Reliounsfräiheet als am Aklang mat der mënschlecher Dignitéit an der Offenbarung vu Gott erkennt a fërdert. Iwwer d'Jore huet si d'Léier, déi si vum Meeschter an den Apostelen kritt huet, erhalen a geléiert. Och wann et am Liewe vum Vollek vu Gott, wéi si duerch d'Wicklungen vun der mënschlecher Geschicht gereest sinn, heiansdo Verhale gouf, déi manner am Aklang mam Geescht vum Evangelium waren, a souguer am Géigesaz dozou, huet d'Kierch ëmmer d'Léier behalen, datt keen gezwonge soll ginn, de Glawen unzehuelen.
Sou huet déi evangelikal Ferment laang Zäit an de Käpp vun de Mënsche gewirkt a staark dozou bäigedroen, datt si iwwer d'Joerhonnerte fäeg waren, d'Würd vun hirer Persoun besser ze verstoen an d'Iwwerzeegung ze reifen, datt dës Würd a reliéise Saachen an der Gesellschaft erhale soll ginn, déi immun géint all mënschlecht Zwang ass.
D'Fräiheet vun der Kierch
13. Zu de Saachen, déi zum Wuel vun der Kierch, tatsächlech zum Wuel vun der zäitlecher Gesellschaft selwer gehéieren, a wat zu all Zäit an op all Plaz erhale muss a géint all Ongerechtegkeet verdeedegt muss ginn, ass et sécherlech vun héchster Wichtegkeet, datt d'Kierch sou vill Handlungsfräiheet genéisst, wéi et fir d'Suerg ëm d'Erléisung vun der Mënschheet néideg ass. Well dëst ass eng helleg Fräiheet, mat där den eenzege gebuerene Jong vu Gott d'Kierch beräichert huet, kaaft mat sengem Blutt. Si ass wierklech sou inherent un d'Kierch, datt déi, déi sech dogéint wieren, géint de Wëlle vu Gott handelen. D'Fräiheet vun der Kierch ass e fundamentale Prinzip an de Bezéiungen tëscht der Kierch an den ëffentlechen Autoritéiten an der ganzer ziviler Uerdnung.
D'Kierch behaapt sech Fräiheet an der mënschlecher Gesellschaft a virun all ëffentlecher Autoritéit, well si eng geeschteg Autoritéit ass, déi vum Christus dem Här etabléiert gouf, deem duerch göttlecht Mandat d'Pflicht gehéiert, an d'ganz Welt ze goen an d'Evangelium un all Kreatur ze priedegen. Och behaapt sech d'Kierch Fräiheet, souwäit si eng Gesellschaft vu Mënschen ass, déi d'Recht hunn, an der Zivilgesellschaft no de Norme vum chrëschtleche Glawen ze liewen.
Wou elo d'Reliounsfräiheet als Norm herrscht – net nëmmen a Wierder verkënnegt, net nëmmen duerch Gesetzer sanktionéiert, mä och oprecht an d'Praxis ëmgesat gëtt – do erreecht d'Kierch schlussendlech déi stabil Konditioun, souwuel am Recht wéi och an der Praxis, fir déi néideg Onofhängegkeet bei der Erfëllung vun hirer göttlecher Missioun, eng Onofhängegkeet, déi d'kierchlech Autoritéiten an der Gesellschaft am meeschte insistéierend behaapt hunn. An zur selwechter Zäit genéissen d'Chrëschtlech Gleeweg, wéi all aner Leit, dat biergerlecht Recht, net verhënnert ze ginn, no hirem Gewësse ze liewen. Et gëtt dofir Harmonie tëscht der Fräiheet vun der Kierch an där Reliounsfräiheet, déi als Recht fir all Leit a Gemeinschaften unerkannt a juristesch sanktionéiert muss ginn.
Verpflichtung vun der Kierch
14. D'kathoulesch Kierch muss, fir dem göttleche Mandat ze erfëllen: "all Natiounen ze léieren" (Mt., 18, 19-20), fläisseg schaffen, "sou datt d'Wuert Gottes verbreet a verherrlecht ka ginn" (2 Thess., 3, I).
Hie biet all seng Kanner eescht, als éischt "Beteilungen, Ufroen, Gebieder a Merci fir all Mënschen ze erhiewen... Well dat ass gutt an akzeptabel fir Gott, eisem Retter, deen wëll, datt all Mënsche gerett ginn an zur Erkenntnis vun der Wourecht kommen" (1 Tim. 2:1-4).
Fir hiren Deel mussen déi Gleeweg, bei der Bildung vun hirem Gewësse, gewissenhaft op déi helleg a sécher Léier vun der Kierch oppassen. Well, nom Wëlle vu Christus, ass déi kathoulesch Kierch d'Léierin vun der Wourecht, an hir Missioun besteet doran, d'Wourecht, déi Christus ass, authentesch ze verkënnegen an ze léieren, an zur selwechter Zäit mat hirer Autoritéit d'Prinzipie vun der moralescher Uerdnung ze erklären an ze bestätegen, déi aus der mënschlecher Natur selwer entstinn. Ausserdeem sollen déi Gleeweg a hirem Ëmgang mat Ongleewegen schlau sinn a mat all Vertrauen an apostoleschen Eifer d'Liicht vum Liewen "am Hellege Geescht, an oprechter Léift, a Wierder vun der Wourecht" (2 Kor. 6,6-7) verbreeden, mat all Vertrauen an apostoleschen Eifer, souguer bis zum Bluttvergëssen.
Well den Jünger huet eng grouss Verpflichtung géintiwwer Christus dem Léierer, all Dag d'Wourecht, déi hie vun Him kritt huet, besser kennen ze léieren, se trei ze verkënnegen an se muteg ze verdeedegen, andeems hien all Mëttel ausschléisst, déi géint de Geescht vum Evangelium stinn. Gläichzäiteg dréngt d'Léift vu Christus hien awer, déi mat Léift, Vorsicht a Gedold ze behandelen, déi am Irrtum oder an Ignoranz vum Glawen liewen. Dofir muss een souwuel d'Pflichten géintiwwer Christus, dem lieweg Wuert, dat gepriedegt muss ginn, wéi och d'Rechter vun der mënschlecher Persoun an d'Mooss u Gnod, déi Gott duerch Christus der Mënschheet geschenkt huet, déi invitéiert ass, de Glawen fräiwëlleg unzehuelen a ze bekennen.
CONCLUSION
15. Et ass dofir kloer, datt d'Männer vun eiser Zäit sech fräi zur Relioun bekennen wëllen, souwuel privat wéi och ëffentlech; a virun allem, datt d'Reliounsfräiheet a ville Verfassungen als Biergerrecht deklaréiert a feierlech an internationalen Dokumenter unerkannt gëtt.
Mee et gëtt Regimer, an deenen, obwuel hir Verfassung d'Fräiheet vum reliéise Gottesdéngscht unerkennt, d'ëffentlech Autoritéite selwer beméien, d'Bierger dovun ofzehalen, d'Relioun auszeüben an d'Liewe fir reliéis Gemeinschaften extrem schwéier an onsécher ze maachen.
Mat Freed begréisst dat hellegt Konzil déi glécklech Zeeche vun dëser Zäit, awer mat Trauer dës bedauerlech Fakten verurteelt, ermanert dat Katholike a biet all Mënschen, mat der gréisster Suergfalt ze iwwerleeën, wéi néideg d'Reliounsfräiheet ass, besonnesch an den aktuellen Konditioune vun der mënschlecher Famill.
Et ass kloer, datt all Vëlker ëmmer méi vereenegt ginn, datt d'Leit vu verschiddene Kulturen a Reliounen duerch méi enk Verbindunge matenee verbonne sinn, an datt d'Bewosstsinn fir individuell Verantwortung wiisst. Dofir ass et essentiell, fir datt friddlech Bezéiungen an Harmonie tëscht der Mënschheet etabléiert a konsolidéiert kënne ginn, datt d'Reliounsfräiheet duerch effektiv gesetzlech Sécherheetsmoossname weltwäit geschützt gëtt an datt déi iewescht Flichten a Rechter vun den Eenzelpersounen, hiert reliéist Liewen an der Gesellschaft fräi z'entwéckelen, respektéiert ginn.
Mee Gott, de Papp vun allen, ginn, datt d'mënschlech Famill, duerch déi gewissenhaft Respektéiere vun der reliéiser Fräiheet an der Gesellschaft, duerch d'Gnod vu Christus an d'Kraaft vum Hellege Geescht, déi erhaben an onfehlbar "Fräiheet vun der Herrlechkeet vun de Kanner vu Gott" erreeche kann (Réimer, 8, 21).
All eenzel Saach an dëser Deklaratioun huet de Väter vum Allerhellegste Konzil gefall. A mir, mat der apostolescher Autoritéit, déi mir vu Christus, zesumme mat de Verehrte Väter am Hellege Geescht, zougestane hunn, dekretéieren a bestätegen se, a befehlen, datt se, nodeems se synodal dekretéiert goufen, zur Éier vu Gott verkënnegt ginn.
Roum, zu St. Peter, den 7. Dezember 1965.
Ech, de PAUL, Bëschof vun der kathoulescher Kierch
