NKWUPỤTA NKE ONYE NKỌWA NKE 1965, nke Kansụl Vatican nke Abụọ mere:

 

 

NKWUPỤTA

DIGNITATIS HUMANAE

N'IME Nnwere Onwe Okpukperechi

 

IKIKE nke onye ọ bụla na nke obodo
N'IME Nnwere Onwe Ọha na Eze n'ihe gbasara okpukperechi

1. Ndị mmadụ n'oge anyị na-amatakwu banyere ùgwù mmadụ, na ọnụọgụgụ ndị na-achọ ka ndị mmadụ, n'omume ha, nwee obi ụtọ ma jiri ikpe na nnwere onwe nke ha, nke a na-eduzi site n'echiche nke ọrụ na ọ bụghị mmanye, na-amụba. Ha na-akpọkwa maka oke iwu nke ike ọha, ka oke nnwere onwe ziri ezi, ma nke onye ọ bụla ma nke mkpakọrịta, ghara ịbụ ihe a na-amachibidoro nke ukwuu. Ọchịchọ a maka nnwere onwe n'ime ọha mmadụ metụtara ihe niile nke mmụọ mmadụ, karịsịa ndị metụtara nnwere onwe nke okpukperechi n'ime ọha mmadụ. Site n'iji nlezianya na-ege ntị n'ọchịchọ uche ndị a ma na-achọ ikwupụta otú ha si kwekọọ n'eziokwu na ikpe ziri ezi, Kansụl Vatican a na-amụ omenala dị nsọ na ozizi nke Chọọchị, na-eme ka ihe ọhụrụ pụta ìhè, na-ekwekọ mgbe niile na nke ochie.

Nke mbụ, Kansụl dị nsọ na-ekwupụta na Chineke kpughere ụmụ mmadụ ụzọ e si azọpụta ndị mmadụ, na-ejere Ya ozi, ma chọta obi ụtọ n'ime Kraịst. Anyị kwenyere na otu ezi okpukpe a dị n'ime Chọọchị Katọlik na nke Ndịozi, nke Onyenwe anyị Jisọs nyere ọrụ nke ịgbasa ya nye mmadụ niile, na-agwa Ndịozi: "Ya mere, gaanụ mee mba nile ka ha bụrụ ndị na-eso ụzọ, na-eme ha baptism n'aha Nna na nke Ọkpara na nke Mmụọ Nsọ, na-ezi ha ka ha debe ihe nile m nyere unu n'iwu" (Mt 28:19-20). N'aka nke ha, mmadụ nile nwere ibu ọrụ ịchọ eziokwu ahụ, karịsịa gbasara Chineke na Chọọchị Ya, na, ozugbo ha matara ya, ịnakwere ma mee ya.

Nzukọ nsọ ahụ na-ekwetakwa na ọrụ ndị a na-emetụta ma na-ejikọ akọ na uche mmadụ, na eziokwu na-amanye onwe ya naanị site n'ike nke eziokwu n'onwe ya, nke na-abanye n'ime mkpụrụ obi nwayọ ma dị ike. Ugbu a, ebe nnwere onwe okpukperechi nke ụmụ mmadụ chọrọ maka imezu ọrụ ha ife Chineke metụtara mgbochi site na mmanye n'ime obodo, ọ na-ahapụ ozizi ọdịnala Katọlik gbasara ọrụ omume nke ndị mmadụ n'otu n'otu na ọha mmadụ n'ebe ezi okpukperechi na otu Chọọchị Kraịst dị. Ọzọkwa, n'ikwu okwu banyere eziokwu okpukperechi a, Kansụl dị nsọ na-ezube ịmepụta ozizi nke ndị Pope ọhụrụ gbasara ikike mmadụ na-apụghị imebi emebi na usoro iwu nke ọha mmadụ.

ISI I

Echiche Izugbe gbasara nnwere onwe okpukperechi

Ihe na ntọala nke nnwere onwe okpukperechi

2. Kansụl Vatican a na-ekwupụta na mmadụ nwere ikike inwe nnwere onwe okpukperechi. Nnwere onwe a gụnyere na mmadụ niile ga-enwere onwe ha pụọ ​​​​na mmanye, ma ọ bụ n'akụkụ ndị mmadụ n'otu n'otu ma ọ bụ otu ọha mmadụ ma ọ bụ ikike mmadụ ọ bụla, n'ụzọ nke na, n'okwu okpukperechi, a gaghị amanye onye ọ bụla ime ihe megide akọ na uche ya, a gaghịkwa egbochi onye ọ bụla ime ihe kwekọrọ na ya, n'onwe ya ma ọ bụ n'ihu ọha, naanị ya ma ọ bụ na-akpakọrịta na ndị ọzọ, n'ime oke kwesịrị ekwesị. Ọ na-ekwupụtakwa na ikike inwe nnwere onwe okpukperechi dabere n'ezie n'ịdị ùgwù nke mmadụ, dịka okwu Chineke ekpughere si ghọta ya na site n'uche ebumpụta ụwa n'onwe ya. A ghaghị ịnakwere ikike a nke mmadụ nwere inwe nnwere onwe okpukperechi n'usoro iwu nke ọha mmadụ, ka ọ wee bụrụ ikike obodo.

Mmadụ nile, site n'ikike ha dị ka mmadụ—ya bụ, e nyere ha uche na nnwere onwe ime nhọrọ, ma si otú a baa ọgaranya na ibu ọrụ nkeonwe—na-akpali site n'àgwà ha kpọmkwem ma nwee ibu ọrụ omume ịchọ eziokwu, karịsịa ihe metụtara okpukpe. Ha kwesịkwara ịnakwere eziokwu a maara ma hazie ndụ ha niile dịka ihe ọ chọrọ si dị. Mana ndị mmadụ enweghị ike imezu ọrụ a n'ụzọ dabara adaba maka ọdịdị ha ma ọ gwụla ma ha nwere nnwere onwe uche na nchebe pụọ ​​n'ike mpụga. N'ihi ya, ikike nnwere onwe okpukperechi adabereghị na àgwà onwe onye nke onye ahụ, kama ọ dabere na ọdịdị onwe onye ha. Ya mere, ikike nnwere onwe a ka dị maka ndị na-emezughị ọrụ nke ịchọ na ịgbaso eziokwu ahụ, na omume ya, ma ọ bụrụhaala na a na-edebe usoro ọha na eze ziri ezi, enweghị ike igbochi ya.

Nnwere onwe okpukperechi na njikọ mmadụ na Chineke

3. Ihe a niile na-edokwu anya nye ndị na-eche na ụkpụrụ kachasị elu nke ndụ mmadụ bụ otu iwu Chineke—nke na-adịru ebighị ebi, nke na-eme ihe n'eziokwu, na nke zuru ụwa ọnụ—nke Chineke ji enye iwu, na-eduzi, ma na-achịkwa ụwa na ụzọ nke obodo mmadụ dịka atụmatụ nke amamihe na ịhụnanya ya si dị. Chineke na-eme ka ụmụ mmadụ bụrụ ndị na-ekere òkè n'iwu a, ka anyị wee mara eziokwu na-agbanwe agbanwe karịa site n'omume dị nro nke Chineke, anyị nwere ike ịmata eziokwu na-agbanwe agbanwe. Ya mere, onye ọ bụla nwere ọrụ, nakwa ikike, ịchọ eziokwu n'ihe gbasara okpukperechi, ka ha wee jiri ụzọ kwesịrị ekwesị mee mkpebi ziri ezi na nke ezi uche nke akọ na uche n'ụzọ amamihe.

Ugbua, a ga-achọ eziokwu ahụ n'ụzọ dabara adaba n'ebe mmadụ na ọdịdị mmekọrịta ya dị, ya bụ, site n'ịjụ ajụjụ n'efu, iji nkuzi ma ọ bụ agụmakwụkwọ, nkwurịta okwu na mkparịta ụka mee ihe, nke ụfọdụ na-akọwara ndị ọzọ eziokwu ha chọtara ma ọ bụ kwenyere na ha chọtara, iji nyere ibe ha aka n'ịchọ eziokwu ahụ; ozugbo a matara nke a, a ga-anakwere ya nke ọma site n'ikwenye onwe onye.

Mmadụ na-aghọta ma na-amata iwu Chineke site n'akọnuche ya; akọnuche nke ọ ga-agbaso n'ikwesị ntụkwasị obi n'ihe niile ọ na-eme iji ruo Chineke, onye bụ njedebe ya. Ya mere, a pụghị ịmanye ya ime ihe megide akọnuche ya. A pụghịkwa igbochi ya ime ihe dịka akọnuche ya si dị, karịsịa n'ihe gbasara okpukperechi. N'ihi na omume okpukperechi, site n'ọdịdị ya kpọmkwem, gụnyere ihe niile n'ime afọ ofufo na nke nnwere onwe nke mmadụ si emeso Chineke ozugbo: omume ndị dị otú a enweghị ike inye iwu ma ọ bụ machibido site n'aka onye ọchịchị mmadụ. Ọdịdị mmekọrịta mmadụ na ibe ya chọrọ ka o gosipụta omume okpukperechi ya n'èzí, ka o soro ndị ọzọ kwurịta okwu n'ihe gbasara okpukperechi, ka o kwupụta okpukperechi ya n'ụzọ obodo.

Ya mere, ọ bụ mmechuihu nye mmadụ na usoro Chineke guzobere maka ụmụ mmadụ, ọ bụrụ na, ebe ọ na-echebe udo ọha, a napụ mmadụ nnwere onwe nke okpukperechi n'ime ọha mmadụ.

Ọzọkwa, ihe omume okpukperechi, nke ndị mmadụ, dabere na nkwenye miri emi ha, na-ejikọta onwe ha na Chineke n'ihu ọha na n'onwe ha, karịrị ọdịdị ha n'ụwa na nke oge. N'ihi ya, ndị ọchịchị obodo, bụ́ ndị ebumnuche ha bụ ichekwa ọdịmma ọha n'oge, aghaghị ịmata ma gbaa ndị obodo ha ume ka ha na-ebi ndụ okpukperechi; agbanyeghị, ọ karịrị ikike ya ma ọ bụrụ na ọ na-anwa iduzi ma ọ bụ gbochie ihe omume okpukperechi.

Nnwere onwe nke obodo okpukperechi

4. A ghaghịkwa ịmata nnwere onwe ma ọ bụ ikike mgbochi site na mmanye n'ihe gbasara okpukperechi, nke bụ nke ndị mmadụ n'otu n'otu, mgbe ha na-emekọ ihe ọnụ. Maka ọdịdị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na okpukperechi n'onwe ya chọrọ obodo okpukperechi.

Obodo ndị a, ma ọ bụrụhaala na e mebighị ihe niile dị mkpa maka udo ọha, nwere ikike site na ikike ịchịkwa onwe ha dịka iwu nke ha si dị, ịkwanyere Chi nsọ site n'ofufe ọha, inyere ndị otu ha aka n'omume okpukperechi ma kwado ha site n'ozizi, na ịkwalite ụlọ ọrụ ebe ndị otu na-arụkọ ọrụ iji hazie ndụ ha dịka ụkpụrụ okpukperechi ha si dị.

Ndị otu okpukperechi nwekwara ikike ka a ghara iji ụzọ iwu kwadoro ma ọ bụ site n'ọrụ nchịkwa nke ndị ọchịchị obodo gbochie ha site na ntuli aka, ọzụzụ, nhọpụta na mbufe nke ndị ozi nke ha, nkwukọrịta na ndị ọchịchị okpukperechi na obodo ndị dị n'akụkụ ụwa ndị ọzọ, ma ọ bụ nhọrọ nke ụlọ okpukperechi na inweta na iji ihe onwunwe kwesịrị ekwesị.

Ndị otu okpukperechi nwekwara ikike ịghara igbochi ha izi ihe na ikwupụta okwukwe ha n'ihu ọha, ma n'ọnụ ma n'akwụkwọ. Agbanyeghị, n'ịgbasa okwukwe okpukperechi na iwebata omenala, mmadụ ga-ezere ụdị omume ọ bụla nke nwere ike iyi mmanye ma ọ bụ nkwenye na-ezighị ezi ma ọ bụ nke na-adịghị mma, karịsịa mgbe ọ na-emeso ndị na-agụghị akwụkwọ ma ọ bụ ndị nọ ná mkpa ihe. A ga-ewere omume dị otú ahụ dị ka mmegbu nke ikike onwe onye na imebi ikike nke ndị ọzọ.

Nnwere onwe okpukperechi gụnyekwara ikike nke obodo okpukperechi igosipụta uru pụrụ iche nke ozizi ha n'enweghị nsogbu maka nhazi ọha mmadụ na maka ime ka ọrụ mmadụ niile dị ndụ. N'ikpeazụ, ikike nke ndị mmadụ n'otu n'otu, nke mmetụta okpukperechi ha na-akwalite, iji zukọta ma ọ bụ guzobe mkpakọrịta agụmakwụkwọ, omenala, ọrụ ebere, na mmekọrịta mmadụ na ibe ya dabere na ọdịdị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ọdịdị okpukperechi.

Nnwere onwe okpukpe nke ezinụlọ

5. Ezinụlọ ọ bụla, dịka ọha mmadụ nwere ikike nke ha, nwere ikike ịhazi ndụ okpukperechi ha n'ụlọ n'enweghị nsogbu n'okpuru nduzi nke ndị nne na nna. Ndị nne na nna nwere ikike ikpebi ụdị agụmakwụkwọ okpukperechi a ga-enye ụmụ ha, dịka nkwenye okpukperechi nke ha si dị. Ya mere, ndị ọchịchị obodo ga-amata ikike ndị nne na nna ịhọrọ ụlọ akwụkwọ ma ọ bụ ụzọ agụmakwụkwọ ndị ọzọ nwere nnwere onwe n'ezie, na-etinyeghị ha ibu arọ na-ezighị ezi, ma ọ bụ kpọmkwem ma ọ bụ n'ụzọ na-apụtaghị ìhè, maka nnwere onwe nhọrọ a. Ọzọkwa, a na-emebi ikike ndị nne na nna ma ọ bụrụ na a manye ụmụaka ịga ihe mmụta ụlọ akwụkwọ nke na-adabaghị na nkwenkwe okpukperechi nke ndị nne na nna, ma ọ bụ ọ bụrụ na etinyere otu usoro agụmakwụkwọ nke na-ewepụghị nkuzi okpukperechi kpamkpam.

Nkwalite nnwere onwe okpukperechi

6. Ebe ọ bụ na ọdịmma ọha mmadụ, nke bụ mkpokọta ọnọdụ nke ndụ ọha mmadụ nke ụmụ mmadụ nwere ike iji nweta izu okè nke ha n'ụzọ zuru oke na ngwa ngwa, dabere na ihe niile n'ịdebe ikike na ọrụ nke mmadụ, nchekwa nke ikike nnwere onwe okpukperechi metụtara ụmụ amaala, ndị ọchịchị obodo, Chọọchị na obodo okpukperechi ndị ọzọ, dịka ụdị nke onye ọ bụla n'ime ha si dị, na-eburu n'uche ọrụ ha nwere maka ọdịmma ọha.

Nchedo na ịkwalite ikike mmadụ a na-apụghị imebi bụ ọrụ dị mkpa nke ndị ọchịchị obodo niile. Ya mere, ndị ọchịchị obodo ga-ebu ibu ọrụ nke ọma maka ichekwa nnwere onwe okpukperechi nke ụmụ amaala niile site na iwu ziri ezi na ụzọ ndị ọzọ kwesịrị ekwesị, ma mee ka ọnọdụ dị mma nke na-akwalite ndụ okpukperechi dị mfe, ka ụmụ amaala wee nwee ike iji ikike okpukperechi ha mee ihe nke ọma ma mezuo ọrụ ha, ọha mmadụ n'onwe ya nwekwara ike inweta ngọzi nke ikpe ziri ezi na udo nke na-esi n'ikwesị ntụkwasị obi nke ụmụ mmadụ gaa n'ebe Chineke nọ na uche nsọ Ya.

Ọ bụrụ na, n'ịtụle ọnọdụ pụrụ iche nke ndị mmadụ, enyere obodo okpukperechi ikike pụrụ iche n'usoro iwu nke ọha mmadụ, ọ dị mkpa ka n'otu oge ahụ, a mata ma kwanyere ikike nnwere onwe n'ihe gbasara okpukperechi ùgwù maka ụmụ amaala na obodo okpukperechi niile.

N'ikpeazụ, ndị ọchịchị obodo ga-ahụ na nha nhata iwu nke ụmụ amaala, nke bụkwa nke ọdịmma ọha mmadụ, agaghị emerụ ahụ, ma n'ihu ọha ma n'ezoghị ọnụ, n'ihi ihe gbasara okpukperechi, ebe ọ bụ na a naghị akpa ókè n'etiti ha.

Ọ na-esochi na ndị ọchịchị ọha enweghị ike ịmanye ụmụ amaala, site na mmanye, egwu, ma ọ bụ ụzọ ọ bụla ọzọ, ikwupụta ma ọ bụ ịjụ okpukpe ọ bụla, ọ nweghịkwa ike igbochi onye ọ bụla isonye ma ọ bụ ịpụ n'obodo okpukpe. Ọ na-emegidekwa uche Chineke na ikike dị nsọ nke mmadụ na ezinụlọ mgbe ejiri ike mee ihe n'ụdị ọ bụla iji wepụ ma ọ bụ gbochie okpukpe, ma ọ bụ n'ime mmadụ niile, n'ógbè ụfọdụ, ma ọ bụ n'otu ìgwè.

Oke nnwere onwe okpukperechi

7. A na-eji ikike nnwere onwe okpukpe eme ihe n'ime ọha mmadụ, ya mere, ojiji ya dabere n'iwu ụfọdụ na-achịkwa ya.

N'iji nnwere onwe niile eme ihe, mmadụ aghaghị ịgbaso ụkpụrụ omume nke ibu ọrụ onwe onye na nke mmekọrịta mmadụ na ibe ya: n'iji ikike ha eme ihe, onye ọ bụla na otu mmekọrịta mmadụ na ibe ya na-ejide n'iwu omume ịtụle ikike nke ndị ọzọ, ọrụ nke ha n'ebe ndị ọzọ nọ, na ọdịmma mmadụ niile. Mmadụ aghaghị ime ihe n'ikpe ziri ezi na mmadụ n'ebe onye ọ bụla nọ.

Ọzọkwa, ebe ọ bụ na ọha mmadụ nwere ikike ichebe onwe ha pụọ ​​​​na mmegbu ndị nwere ike ime n'okpuru ihe ngọpụ nke nnwere onwe okpukperechi, ọ bụ ọrụ nke ndị ọchịchị obodo inye nchedo a. Agbanyeghị, a gaghị eme nke a n'enweghị usoro, ma ọ bụ site n'ịkwado otu akụkụ n'ụzọ na-ezighị ezi, kama dịka iwu si dị nke kwekọrọ na usoro omume ebumnuche. A chọrọ ụkpụrụ ndị a maka nchekwa dị irè nke ikike ndị a maka ụmụ amaala niile na maka nguzozi udo nke ikike ndị dị otú ahụ, maka nkwalite kwesịrị ekwesị nke udo ọha na eze ziri ezi, nke bụ ịdị n'otu n'usoro n'ezi ikpe ziri ezi, na maka nchekwa kwesịrị ekwesị nke omume ọha na eze. Ihe a niile bụ akụkụ dị mkpa nke ọdịmma nkịtị ma metụtakwara n'echiche nke usoro ọha na eze. Ọzọkwa, a ga-agbaso ụkpụrụ nke nnwere onwe dị mkpa n'ime ọha mmadụ, nke a ga-amata nnwere onwe maka ụmụ mmadụ n'ozuzu ya dịka o kwere mee ma kwesị ka a kpachie ya naanị mgbe na ruo n'ókè dị mkpa. Agụmakwụkwọ maka iji nnwere onwe eme ihe

8. A na-amanye ndị ikom nke oge anyị n'ụzọ dị iche iche ma nọ n'ihe ize ndụ nke ịbụ ndị a napụrụ nnwere onwe nke ha ime nhọrọ. Ọzọkwa, ọ dịghị mmadụ ole na ole na-ajụ nrubeisi niile n'okpuru ihe ngọpụ nke nnwere onwe ma na-eleda nrubeisi kwesịrị ekwesị anya n'ụzọ dị ala.

Ya mere, Kansụl Vatican a na-agba mmadụ niile ume, ọkachasị ndị nwere ọrụ maka agụmakwụkwọ nke ndị ọzọ, ka ha gbalịsie ike ịmepụta ụmụ mmadụ n'ụzọ nke na, n'ịsọpụrụ usoro omume, ha na-erubere ikike ziri ezi isi ma bụrụ ndị hụrụ nnwere onwe n'anya; ndị ikom na-ekpe ikpe ihe site n'ụkpụrụ nke ha n'ìhè nke eziokwu, ndị na-ahazi ihe omume ha n'echiche nke ibu ọrụ, na ndị na-agbalịsi ike ịkwado ihe niile bụ eziokwu na ikpe ziri ezi, na-ejikọta omume ha na ndị ọzọ n'obi ụtọ.

Ya mere, a kwesịkwara inye iwu ka nnwere onwe okpukperechi nyere ụmụ nwoke aka ime ihe dị mkpa n'ịrụzu ọrụ ha na ndụ ọha mmadụ.

Isi nke Abụọ

Nnwere Onwe Okpukperechi n'ìhè nke Mkpughe

Ozizi nke nnwere onwe okpukperechi
Mkpọrọgwụ ya gbanyere mkpọrọgwụ nke ukwuu n'akwụkwọ Mkpughe

9. Mgbe Kansụl Vatican a kwupụtara ikike mmadụ nwere inwe nnwere onwe okpukperechi, ọ na-adabere na nkwanye ùgwù nke mmadụ, onye ihe ọ chọrọ pụtara ìhè karịa n'uche mmadụ site na ahụmịhe nke ọtụtụ narị afọ. Ọzọkwa, ozizi nnwere onwe a sitere na Mkpughe Chineke, ya mere, Ndị Kraịst aghaghị ịgbaso ya nke ọma n'okpukperechi. N'ihi na ọ bụ ezie na Mkpughe anaghị akwado ikike mmadụ nwere nnwere onwe pụọ ​​n'ike mpụga n'ihe gbasara okpukperechi, o sina dị, ọ na-egosipụta ùgwù nke mmadụ n'uju ya niile, na-egosi ụzọ Kraịst si ele nnwere onwe mmadụ anya n'imezu ọrụ nke ikwere n'okwu Chineke, ma na-akụziri anyị mmụọ nke ndị na-eso ụzọ nke Nna Ukwu a ga-amata ma na-agbaso n'ihe niile. Ihe a niile na-akọwapụta ụkpụrụ izugbe nke ozizi nke Nkwupụta a gbasara nnwere onwe okpukperechi dabere na ya. Karịsịa ihe niile, nnwere onwe okpukperechi n'ime ọha mmadụ kwekọrọ kpamkpam na nnwere onwe nke omume okwukwe Ndị Kraịst.

Nnwere onwe nke ihe omume nke okwukwe

10. Ọ bụ otu n'ime ụkpụrụ kachasị mkpa nke ozizi Katọlik, nke dị n'Okwu Chineke ma ndị Nna na-akụzi mgbe niile, na mmadụ, n'ikwere, aghaghị ịza Chineke n'afọ ofufo, na, ya mere, ekwesịghị ịmanye onye ọ bụla ịnakwere okwukwe megide uche ya. N'ihi na omume nke okwukwe bụ nke afọ ofufo site n'ọdịdị ya, ebe mmadụ, nke Kraịst Onye Nzọpụta gbapụtara ma kpọọ site na Jizọs Kraịst ka ọ bụrụ nwa nna, enweghị ike ịgbaso Chineke nke na-ekpughe onwe ya, ọ gwụla ma Nna dọtara ya, o nyere Chineke onyinye ezi uche na nke efu nke okwukwe. Ya mere, ọ dabara kpamkpam na ọdịdị nke okwukwe ka a na-ewepụ ụdị ihe ọ bụla mmadụ tinyere n'okwu okpukpe. N'ihi ya, usoro nnwere onwe okpukpe na-enye aka nke ukwuu n'ịkwalite ọnọdụ ahụ nke a pụrụ ịkpọ ụmụ mmadụ òkù n'okwukwe Ndị Kraịst ngwa ngwa, nabata ya n'uche nke ha, ma kwupụta ya nke ọma n'akụkụ niile nke ndụ ha.

Àgwà Kraịst na Ndịozi

11. Chineke kpọrọ ụmụ mmadụ òkù ka ha jeere ya ozi n'ime mmụọ na n'eziokwu, ya mere a na-eke ha n'amara, mana a naghị amanye ha. N'ihi na Chineke na-atụle ùgwù nke mmadụ nke o kere n'onwe ya, onye ga-achịrịrị site n'uche ya ma nwee nnwere onwe. Nke a pụtara ìhè karịsịa n'ime Kraịst Jizọs, onye Chineke kpughere onwe ya nke ọma ma mee ka ụzọ ya pụta ìhè. N'ezie, Kraịst, onye bụ Onye Ozizi na Onyenwe anyị, onye dị umeala n'obi ma dị umeala n'obi, ji ndidi dọta ma kpọọ ndị na-eso ụzọ ya òkù. Ọ bụ eziokwu na o ji ọrụ ebube kwado ma kwado ozi ọma ya, iji kpalie ma mee ka okwukwe nke ndị na-ege ya ntị sie ike, mana ọ bụghị ịmanye ha. O mere ka ndị nụrụ ya ghara ikweta ekweta, ma hapụ ntaramahụhụ ahụ nye Chineke maka ụbọchị ikpe. Mgbe o zigara Ndịozi n'ụwa, ọ gwara ha, sị: "Onye ọ bụla kwere ma mee baptism, a ga-azọpụta ya, ma onye ọ bụla na-ekweghị, a ga-ama ya ikpe" (Mak 16:16). Ma Ọ maara na a kụrụ ata n'etiti ọka wit, o nyere iwu ka a hapụ ha abụọ ka ha too ruo mgbe owuwe ihe ubi ga-eme na njedebe nke oge a. N'ịhapụ ịbụ Mesaịa ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye ọchịchị site n'ike, ọ họọrọ ịkpọ onwe ya Nwa nke Mmadụ, onye bịara "ijere ozi na inye ndụ ya dị ka ihe mgbapụta maka ọtụtụ mmadụ" (Mak 10:45). O kpughere onwe ya dị ka Ohu Chineke zuru oke, onye "na-adịghị agbaji mkpanaka a gbajiri agbaji ma ọ bụ na-emenyụ owu oriọna na-ere ọkụ" (Matiu 12:20). Ọ ghọtara ikike obodo na ikike ya, na-enye iwu ka a kwụọ Siza ụtụ isi, mana ọ dọrọ aka ná ntị nke ọma na a ga-asọpụrụ ikike Chineke dị elu: "Nyenụ Siza ihe bụ nke Siza, nyenụ Chineke ihe bụ nke Chineke" (Matiu 22:21). N'ikpeazụ, site n'ịrụcha ọrụ mgbapụta n'obe, iji nweta nzọpụta na nnwere onwe ezi maka ụmụ mmadụ, O mezuru mkpughe Ya. Ọ gbara àmà banyere eziokwu ahụ, mana ọ chọghị ịmanye ya n'aka ndị megidere ya. N'ihi na a naghị echebe alaeze ya site n'ike, kama a na-eguzobe ya site n'ịgba àmà maka eziokwu na ige ya ntị, ọ na-etokwa site n'ịhụnanya nke Kraịst, nke e buliri elu n'obe, na-adọta ndị mmadụ n'ebe ọ nọ.

Ndịozi, ndị e ji okwu na ihe nlereanya Kraịst kụziere ha, sokwara otu ụzọ ahụ. Malite n'oge mbụ nke Chọọchị, ndị na-eso ụzọ Kraịst gbalịsiri ike iduzi ndị mmadụ ka ha kwupụta Kraịst dị ka Onyenwe anyị, ọ bụghị site na mmanye ma ọ bụ ihe e ji aka mee nke na-erughị Oziọma, kama karịa ihe niile site n'ike nke okwu Chineke. Ha kwusara atụmatụ niile nke Chineke Onye Nzọpụta, "Onye chọrọ ka a zọpụta mmadụ niile ma mara eziokwu ahụ" (1 Tim. 2:4); mana n'otu oge ahụ, ha kwanyeere ndị na-adịghị ike ùgwù, ọbụna ndị nọ n'ime njehie, si otú a na-egosi otu "onye ọ bụla ga-aza Chineke ajụjụ banyere onwe ya" (Rom 14:12), ma ka ọ dị ugbu a, ha ga-erubere akọ na uche ya isi. Dị ka Kraịst, Ndịozi na-agba àmà mgbe niile banyere eziokwu Chineke, na-anwa anwa ikwusa n'atụghị egwu karịa n'ihu ndị mmadụ na ndị ọchịchị, "okwu Chineke n'obi ike" (Ọrụ 4:31). N'ihi na ha ji okwukwe siri ike kwere na Oziọma ahụ n'onwe ya bụ n'ezie ike nke Chineke maka nzọpụta nke onye ọ bụla kwere. Ya mere, n'ileda "ihe agha nke anụ ahụ" niile anya, ma na-agbaso ihe nlereanya nke ịdị umeala n'obi na ịdị umeala n'obi nke Kraịst, ha kwusara okwu Chineke, na-atụkwasị obi kpamkpam n'ike Chineke ya iji bibie ike ndị bụ ndị iro Chineke ma duga ndị mmadụ n'okwukwe na nrubeisi nye Kraịst. Ndịozi, dịka Nna Ukwu, nabatara ikike obodo ziri ezi: "Ọ dịghị ikike ọ bụla ma e wezụga nke Chineke guzobere," ka Onyeozi ahụ na-akụzi, onye si otú a nye iwu: "Ka mmadụ niile nọrọ n'okpuru ndị ọchịchị na-achị achị..." "Onye ọ bụla nke na-emegide ikike na-emegide iwu Chineke guzobere" (Rom 13:1-2). N'otu oge ahụ, ha atụghị egwu imegide ike ọha mgbe ọ megidere uche nsọ nke Chineke: "Anyị aghaghị irubere Chineke isi karịa mmadụ" (Ọrụ 5:29). Ọtụtụ ndị nwụrụ anwụ na ndị kwesịrị ntụkwasị obi agbasowo ụzọ a n'ime ọtụtụ narị afọ na n'ụwa niile.

Chọọchị na-agbaso nzọụkwụ Kraịst na Ndịozi

12. Ya mere, Chọọchị, nke na-ekwesị ntụkwasị obi nye eziokwu Oziọma, na-agbaso ụzọ Kraịst na Ndịozi mgbe ọ ghọtara ma kwalite nnwere onwe okpukpe dịka ọ dị n'ụkpụrụ mmadụ na mkpughe Chineke si dị. Kemgbe ọtụtụ afọ, ọ na-echekwa ma na-akụzi ozizi natara n'aka Onye Ndú na Ndịozi. Ọ bụ ezie na ná ndụ nke Ndị Chineke, ka ha na-agafe ihe ndị na-eme n'akụkọ ihe mere eme mmadụ, mgbe ụfọdụ, e nwere omume ndị na-adịghị mma na mmụọ Oziọma, ọbụnadị megide ya, Chọọchị na-anọgide na-akwado ozizi ahụ na ekwesighi ịmanye onye ọ bụla ịnakwere okwukwe ahụ.

N'ụzọ dị otu a, mmụọ ozi ọma rụrụ ọrụ ogologo oge n'uche ụmụ mmadụ ma nye aka nke ukwuu n'inwe ike, kemgbe ọtụtụ narị afọ, ịghọta nke ọma ùgwù nke mmadụ ha na ịzụlite nkwenye na, n'ihe gbasara okpukperechi, a ga-echekwa ùgwù a n'ime ọha mmadụ site na mmanye ọ bụla nke mmadụ.

Nnwere onwe nke Chọọchị

13. N'ime ihe ndị metụtara ọdịmma nke Chọọchị, n'ezie maka ọdịmma nke ọha mmadụ nke oge n'onwe ya, nke a ga-echekwa n'oge niile na n'ebe niile ma chebe ya pụọ ​​​​n'ikpe na-ezighị ezi niile, ọ dị oke mkpa ka Chọọchị nwee nnwere onwe ime ihe dịka ọ dị mkpa maka nlekọta nke nzọpụta nke ụmụ mmadụ. N'ihi na nke a bụ nnwere onwe dị nsọ, nke Ọkpara Chineke mụrụ naanị ya ji mee ka Chọọchị baa ọgaranya, jiri ọbara ya zụta. Ọ bụ n'ezie ihe dị n'ime Chọọchị nke na ndị na-emegide ya na-eme ihe megidere uche Chineke. Nnwere onwe nke Chọọchị bụ ụkpụrụ dị mkpa na mmekọrịta dị n'etiti Chọọchị na ndị ọchịchị ọha na eze na usoro obodo dum.

Chọọchị na-ekwu maka nnwere onwe n'ime ọha mmadụ na n'ihu ọchịchị ọ bụla, ebe ọ bụ ikike ime mmụọ, nke Kraịst Onyenwe anyị guzobere, onye ọrụ ya bụ ịga n'ụwa nile ma kwusaa ozi ọma nye ihe niile e kere eke site n'iwu Chineke. N'otu aka ahụ, Chọọchị na-ekwu maka nnwere onwe n'onwe ya ebe ọ bụ ọha mmadụ nwere ikike ibi n'ime ọha mmadụ dịka ụkpụrụ nke okwukwe Ndị Kraịst si dị.

Ugbua, ebe nnwere onwe okpukperechi na-achị dịka iwu si dị—ọ bụghị naanị n'okwu ọnụ ka a na-akpọsa, ma ọ bụ naanị n'iwu kwadoro, kamakwa n'eziokwu ka e tinyere ya n'ọrụ—n'ikpeazụ, Chọọchị na-enweta ọnọdụ kwụsiri ike, ma n'iwu ma n'eziokwu, maka nnwere onwe dị mkpa n'imezu ọrụ Chineke ya, nnwere onwe nke ndị ọchịchị ụka kwadoro n'ime ọha mmadụ. N'otu oge ahụkwa, Ndị Kraịst kwesịrị ntụkwasị obi, dịka ndị ọzọ niile, na-enweta ikike obodo ka a ghara igbochi ha ibi ndụ dịka akọnuche ha si dị. Ya mere, enwere nkwekọrịta n'etiti nnwere onwe nke Chọọchị na nnwere onwe okpukperechi ahụ nke a ga-amata dị ka ikike maka mmadụ niile na obodo ma kwado ya na usoro iwu.

Ọrụ nke Chọọchị

14. Iji mezuo iwu Chineke nyere, Chọọchị Katọlik, "kụzie mba nile" (Mt., 18, 19-20), ga-agbasi mbọ ike "ka e wee gbasaa ma nye okwu Chineke otuto" (2 Tesa., 3, I).

Ọ na-arịọsi ụmụ ya niile ike ka ha buru ụzọ "na-arịọ arịrịọ, na-arịọ, na-ekpe ekpere, na-ekelekwa Chineke maka mmadụ niile... N'ihi na nke a dị mma, ọ bụkwa ihe Chineke, Onye Nzọpụta anyị, na-anara nke ọma, Onye chọrọ ka a zọpụta mmadụ nile, ka ha bịaruokwa n'ihe ọmụma nke eziokwu" (1 Tim. 2:1-4).

N'aka nke ha, ndị kwesịrị ntụkwasị obi, n'ịhazi akọnuche ha, aghaghị ịṅa ntị nke ọma n'ozizi dị nsọ na nke ụfọdụ nke Chọọchị. N'ihi na site n'uche Kraịst, Chọọchị Katọlik bụ onye nkụzi nke eziokwu, ọrụ ya bụkwa ikwusa na ịkụzi eziokwu ahụ n'ezie, nke bụ Kraịst, ma n'otu oge ahụ ikwupụta ma kwado ya site n'ikike ya ụkpụrụ nke usoro omume nke na-esi n'ọdịdị mmadụ n'onwe ya apụta. Ọzọkwa, ka ndị kwesịrị ntụkwasị obi, bụrụ ndị maara ihe n'ihe ha na-eme na ndị na-ekweghị ekwe, ma gbasaa ìhè nke ndụ "n'ime Mmụọ Nsọ, n'ịhụnanya ezi obi, n'okwu eziokwu" (2 Kọr. 6:6-7), na obi ike na ịnụ ọkụ n'obi ndị ozi, ọbụna ruo n'ịwụfu ọbara.

N'ihi na onye na-eso ụzọ nwere ibu ọrụ dị oke mkpa nye Kraịst Onye Ozizi ịmara eziokwu ọ natara n'aka Ya kwa ụbọchị, ikwusa ya n'ikwesị ntụkwasị obi, na ịgbachitere ya n'obi ike, na-ewepụ ụzọ ọ bụla megidere mmụọ nke Oziọma ahụ. Otú ọ dị, n'otu oge ahụ, ebere Kraịst na-agba ya ume ka o jiri ịhụnanya, amamihe, na ndidi na-emeso ndị bi na njehie ma ọ bụ amaghị ihe banyere okwukwe ahụ. Ya mere, mmadụ ga-atụle ma ọrụ dịịrị Kraịst, Okwu na-enye ndụ nke a ga-ekwusa, na ikike nke mmadụ na nha amara nke Chineke, site na Kraịst, nyere ụmụ mmadụ, nke a kpọrọ òkù ka ha nata ma kwupụta okwukwe ahụ n'obi ha.

AKCKỌ

15. Ya mere, o doro anya na ndị ikom nke oge anyị chọrọ inwe ike ikwupụta okpukpe n'enweghị nsogbu n'onwe ha n'ihu ọha na n'ihu ọha; ọbụna karịa, na a na-akpọsa nnwere onwe okpukpe dị ka ikike obodo n'ọtụtụ Iwu ma a na-akwanyere ya ùgwù nke ukwuu n'akwụkwọ mba ụwa.

Ma e nwere usoro ndị, ọ bụ ezie na Iwu ha kwadoro nnwere onwe nke ofufe okpukperechi, ndị ọchịchị n'onwe ha na-agbalịsi ike igbochi ụmụ amaala ime okpukperechi ma mee ka ndụ sie ike ma ghara ịdị ize ndụ maka obodo okpukperechi.

N'iji ọṅụ kelee ihe ịrịba ama dị mma nke oge a, mana n'iji mwute katọọ eziokwu ndị a jọgburu onwe ha, Kansụl dị nsọ na-agba ndị Katọlik ume ma na-arịọ mmadụ niile ka ha jiri nlezianya tụlee otú nnwere onwe okpukpe si dị mkpa, karịsịa n'ọnọdụ ezinụlọ mmadụ ugbu a.

O doro anya na mmadụ niile na-adị n'otu nke ukwuu, na ndị nwere omenala na okpukpe dị iche iche na-ejikọta ọnụ site na njikọ chiri anya, nakwa na ịmara ibu ọrụ nke onye ọ bụla na-eto eto. Ya mere, ka e wee guzobe ma jikọta mmekọrịta udo na nkwekọrịta n'etiti ụmụ mmadụ, ọ dị mkpa ka e chebe nnwere onwe okpukpe site na nchekwa iwu dị irè n'ụwa niile, nakwa ka a kwanyere ọrụ na ikike kachasị elu nke ndị mmadụ iji zụlite ndụ okpukperechi ha n'enweghị nsogbu ùgwù n'ime ọha mmadụ.

Ka Chineke, Nna nke mmadụ niile, nye ezinụlọ mmadụ, site n'iji ịdị uchu na-edebe nnwere onwe okpukperechi n'ime ọha mmadụ, site n'amara nke Kraịst na ike nke Mmụọ Nsọ, nweta "nnwere onwe nke otuto nke ụmụ Chineke" dị elu ma na-enweghị njedebe (Rom, 8, 21).

Ihe niile dị n'Okwu a tọrọ ndị Nna nke Kansụl Kasị Nsọ ụtọ. Anyị, site n'ikike Ndịozi nke Kraịst nyere, ya na Ndị Nna a na-asọpụrụ, n'ime Mmụọ Nsọ, na-akwado, na-enye iwu, ma na-eguzobe ha, ma na-enye iwu ka, ebe e nyere ha iwu site na nzukọ ndị isi, a ga-agbasa ha maka otuto Chineke.

Rom, na St. Peter's, Disemba 7, 1965.

M, PAUL, Bishọp nke Chọọchị Katọlik