HEREZA DEKLARO DE 1965, FARITA DE LA DUA VATIKANA KONCILIO:

 

 

DEKLARO

HOMA DIGNECO

PRI RELIGIA LIBERO

 

LA RAJTO DE LA INDIVIDUO KAJ DE LA KOMUNUMOJ
AL SOCIA KAJ CIVILA LIBERO EN RELIGIAJ AFEROJ

1. La homoj de nia tempo fariĝas ĉiam pli konsciaj pri la digno de la homa persono, kaj kreskas la nombro de tiuj, kiuj postulas, ke homoj, en siaj agoj, ĝuu kaj uzu sian propran respondecan juĝon kaj liberecon, gvidataj de sento de devo kaj ne movataj de devigo. Ili same postulas juran limigon de publika povo, por ke la amplekso de justa libereco, kaj de la individuo kaj de asocioj, ne estu tro limigita. Ĉi tiu postulo pri libereco en la homa socio rilatas ĉefe al la bonoj de la homa spirito, precipe tiuj rilataj al la libera praktikado de religio en la socio. Diligente atentante ĉi tiujn aspirojn de la menso kaj celante deklari kiom konformaj ili estas al vero kaj justeco, ĉi tiu Vatikana Koncilio studas la sanktan tradicion kaj la doktrinon de la Eklezio, eltirante al la lumo novajn aferojn, ĉiam harmonie kun la antikvaj.

Unue, la sankta Koncilio konfesas, ke Dio malkaŝis al la homaro la vojon, per kiu, servante Lin, homoj povas esti savitaj kaj trovi feliĉon en Kristo. Ni kredas, ke ĉi tiu sola vera religio ekzistas en la Katolika kaj Apostola Eklezio, al kiu la Sinjoro Jesuo konfidis la mision disvastigi ĝin al ĉiuj homoj, dirante al la Apostoloj: "Iru do kaj disĉipligu ĉiujn naciojn, baptante ilin en la nomon de la Patro kaj de la Filo kaj de la Sankta Spirito, instruante ilin observi ĉion, kion mi ordonis al vi" (Mt 28,19-20). Siaflanke, ĉiuj homoj estas devigataj serĉi la veron, precipe pri Dio kaj Lia Eklezio, kaj, post kiam ili ekkonis ĝin, ampleksi kaj praktiki ĝin.

La sankta Koncilio ankaŭ agnoskas, ke ĉi tiuj devoj efikas kaj ligas la konsciencojn de la homoj, kaj ke la vero trudas sin nur per la forto de la vero mem, kiu penetras la animojn milde sed potence. Nun, ĉar la religia libereco, kiun homoj bezonas por plenumi sian devon adori Dion, rilatas al imuneco kontraŭ devigo en la civila socio, ĝi lasas sendifekta la tradician katolikan doktrinon pri la morala devo de individuoj kaj socioj al la vera religio kaj la ununura Eklezio de Kristo. Plue, traktante ĉi tiun religian veron, la sankta Koncilio intencas evoluigi la doktrinon de lastatempaj Papoj pri la netuŝeblaj rajtoj de la homa persono kaj pri la jura ordo de la socio.

ĈAPITRO I

Ĝenerala nocio de religia libereco

Celo kaj fundamento de religia libereco

2. Ĉi tiu Vatikana Koncilio deklaras, ke la homa persono havas rajton je religia libereco. Ĉi tiu libereco konsistas en la fakto, ke ĉiuj homoj estu imunaj kontraŭ devigo, ĉu flanke de individuoj, ĉu sociaj grupoj, ĉu iu ajn homa aŭtoritato, tiel ke, en religiaj aferoj, neniu estu devigita agi kontraŭ sia konscienco, nek iu ajn estu malhelpita agi laŭ ĝi, private aŭ publike, sole aŭ en asocio kun aliaj, ene de konvenaj limoj. Ĝi plue deklaras, ke la rajto je religia libereco vere baziĝas sur la digno mem de la homa persono, kiel komprenata de la rivelita vorto de Dio kaj de la natura racio mem. Ĉi tiu rajto de la homa persono je religia libereco devas esti agnoskita en la jura ordo de la socio, por ke ĝi fariĝu civila rajto.

Ĉiuj homoj, pro sia eneca digno kiel personoj — tio estas, dotitaj per racio kaj libera volo, kaj tiel riĉigitaj per persona respondeco — estas movataj de sia naturo mem kaj morale devigataj serĉi la veron, precipe tion, kio rilatas al religio. Ili ankaŭ estas devigataj akcepti la konatan veron kaj ordigi siajn tutajn vivojn laŭ ĝiaj postuloj. Sed homoj ne povas plenumi ĉi tiun devon laŭ maniero konvena al sia propra naturo, se ili ne ĝuas kaj psikologian liberecon kaj imunecon kontraŭ ekstera devigo. Sekve, la rajto al religia libereco ne baziĝas sur la subjektiva dispozicio de la persono, sed sur ilia naturo mem. Tial, la rajto al ĉi tiu imuneco restas eĉ por tiuj, kiuj ne plenumas la devon serĉi kaj aliĝi al la vero, kaj ĝia ekzercado, kondiĉe ke justa publika ordo estas konservata, ne povas esti malhelpita.

Religia libereco kaj la ligo de la homo kun Dio

3. Ĉio ĉi fariĝas eĉ pli klara al tiuj, kiuj konsideras, ke la supera normo de homa vivo estas la sama dia leĝo — eterna, objektiva kaj universala — per kiu Dio ordonas, direktas kaj regas la mondon kaj la vojojn de la homa komunumo laŭ la plano de sia saĝo kaj amo. Dio igas la homaron partoprenanto en ĉi tiu leĝo, por ke, per la milda dispono de la dia Providenco, ni povu pli kaj pli koni la neŝanĝeblan veron. Tial, ĉiu havas la devon, kaj sekve ankaŭ la rajton, serĉi la veron en religiaj aferoj, por ke, uzante taŭgajn rimedojn, ili prudente povu formi rektajn kaj verajn juĝojn de konscienco.

Nun, la vero devas esti serĉata laŭ maniero konvena al la digno de la homa persono kaj al lia socia naturo, tio estas, per libera esplorado, utiligante la instruadon aŭ edukadon, komunikadon kaj dialogon, per kiuj iuj klarigas al aliaj la veron, kiun ili trovis aŭ kredas trovi, por helpi unu la alian en la serĉado de la vero; kaj post kiam tio estas konata, ĝi devas esti firme akceptita kun persona konsento.

La homo perceptas kaj rekonas la diktaĵojn de la dia leĝo per sia konscienco; konscienco, kiun li devas sekvi fidele en ĉiuj siaj agadoj por atingi Dion, kiu estas lia celo. Tial, oni ne povas devigi lin agi kontraŭ sia konscienco. Nek oni povas malhelpi lin agi laŭ sia konscienco, precipe en religiaj aferoj. Ĉar la praktikado de religio, pro sia naturo mem, konsistas ĉefe el libervolaj kaj liberaj internaj agoj, per kiuj la homo rilatas rekte al Dio: agoj de ĉi tiu speco ne povas esti ordonitaj aŭ malpermesitaj de nur homa aŭtoritato. Kaj la socia naturo mem de la homo postulas, ke li ekstere manifestu siajn internajn religiajn agojn, ke li komuniku kun aliaj en religiaj aferoj, ke li konfesu sian religion komunume.

Tial estas ofendo al la homa persono kaj al la ordo, kiun Dio establis por homoj, se, konservante justan publikan ordon, al homo estas neita la libera praktikado de religio en la socio.

Krome, religiaj agoj, per kiuj homoj, surbaze de siaj plej profundaj konvinkoj, rilatiĝas private kaj publike al Dio, transcendas pro sia naturo la teran kaj tempan ordon. Sekve, la civila aŭtoritato, kies propra celo estas gardi la komunan bonon en la tempo, devas rekoni kaj instigi la religian vivon de siaj civitanoj; tamen, ĝi transpasas sian aŭtoritaton se ĝi provas direkti aŭ malhelpi religiajn agojn.

La libereco de religiaj komunumoj

4. La libereco aŭ imuneco kontraŭ devigo en religiaj aferoj, kiu apartenas al individuoj, devas esti agnoskata ankaŭ kiam ili agas kolektive. Ĉar la socia naturo kaj de la homaro kaj de la religio mem postulas religiajn komunumojn.

Tiuj komunumoj, kondiĉe ke la justaj postuloj de publika ordo ne estas malrespektataj, rajtas pro imuneco regi sin laŭ siaj propraj reguloj, honori la Diecon per publika kulto, helpi siajn membrojn en la praktikado de religia vivo kaj subteni ilin per doktrino, kaj antaŭenigi instituciojn en kiuj membroj kunlaboras por ordigi siajn proprajn vivojn laŭ siaj religiaj principoj.

Religiaj komunumoj ankaŭ rajtas ne esti malhelpataj per juraj rimedoj aŭ per administra agado de la civila aŭtoritato de la elekto, trejnado, nomumo kaj translokigo de siaj propraj ministroj, komunikado kun religiaj aŭtoritatoj kaj komunumoj bazitaj en aliaj mondopartoj, aŭ la elekto de religiaj konstruaĵoj kaj la akiro kaj uzo de taŭga posedaĵo.

Religiaj komunumoj ankaŭ rajtas ne esti malhelpitaj instrui kaj publike konfesi sian kredon, kaj parole kaj skribe. Tamen, disvastigante religian kredon kaj enkondukante kutimojn, oni ĉiam devas sindeteni de ĉiaj agoj, kiuj povus ŝajni devigo aŭ malhonesta aŭ malpli-ol-justa persvado, precipe kiam temas pri needukitaj aŭ bezonantaj homoj. Tia konduto estu konsiderata kiel misuzo de propraj rajtoj kaj malobservo de la rajtoj de aliaj.

Religia libereco ankaŭ inkluzivas la rajton de religiaj komunumoj libere esprimi la unikan valoron de sia doktrino por la ordigo de la socio kaj por la vigligo de ĉia homa agado. Fine, la rajto de individuoj, pelataj de sia propra religia sento, libere kunveni aŭ establi edukajn, kulturajn, bonfarajn kaj sociajn asociojn baziĝas sur la socia naturo de la homaro kaj la naturo mem de religio.

La religia libereco de la familio

5. Ĉiu familio, kiel socio posedanta siajn proprajn denaskajn kaj fundamentajn rajtojn, rajtas libere aranĝi sian hejman religian vivon sub la gvido de la gepatroj. La gepatroj rajtas decidi pri la formo de religia edukado donota al siaj infanoj, laŭ siaj propraj religiaj konvinkoj. Tial, la civila aŭtoritato devas rekoni la rajton de gepatroj elekti lernejojn aŭ aliajn rimedojn de edukado kun vera libereco, sen trudi maljustajn ŝarĝojn, rekte aŭ nerekte, al ili pro tiu ĉi libereco de elekto. Krome, la rajtoj de gepatroj estas malobservitaj se infanoj estas devigitaj ĉeesti lernejajn lecionojn, kiuj ne kongruas kun la religiaj kredoj de la gepatroj, aŭ se ununura eduka sistemo estas trudita, kiu tute ekskludas religian instruadon.

La antaŭenigo de religia libereco

6. Ĉar la komuna bono de la socio, kiu estas la tuto de la kondiĉoj de socia vivo, per kiuj homoj povas pli plene kaj facile atingi sian propran perfektecon, baziĝas ĉefe sur la observado de la rajtoj kaj devoj de la homa persono, la protekto de la rajto je religia libereco koncernas civitanojn, civilajn aŭtoritatojn, la Eklezion kaj aliajn religiajn komunumojn, laŭ la aparta naturo de ĉiu el ili, konsiderante ilian respektivan devontigon al la komuna bono.

La protekto kaj antaŭenigo de netuŝeblaj homaj rajtoj estas esenca devo de ĉiu civila aŭtoritato. Civila potenco devas, tial, efike akcepti respondecon por protekti la religian liberecon de ĉiuj civitanoj per justaj leĝoj kaj aliaj taŭgaj rimedoj, kaj faciligi favorajn kondiĉojn, kiuj antaŭenigas religian vivon, por ke civitanoj povu efike ekzerci siajn religiajn rajtojn kaj plenumi siajn devojn, kaj la socio mem povu tiel ĝui la benojn de justeco kaj paco, kiuj fluas el la fideleco de la homaro al Dio kaj al Lia sankta volo.

Se, konsiderante la apartajn cirkonstancojn de la popoloj, religia komunumo ricevas specialan civilan rekonon en la jura ordo de la socio, necesas ke samtempe la rajto je libereco en religiaj aferoj estu agnoskita kaj respektata por ĉiuj civitanoj kaj religiaj komunumoj.

Fine, la civila aŭtoritato devas certigi, ke la jura egaleco de civitanoj, kiu ankaŭ apartenas al la komuna bono de la socio, neniam, nek malkaŝe nek sekrete, estu damaĝita pro religiaj kialoj, ĉar neniu diskriminacio okazas inter ili.

Sekve, publika aŭtoritato ne povas devigi civitanojn, per devigo, timo aŭ aliaj rimedoj, konfesi aŭ rezigni iun ajn religion, nek ĝi povas malhelpi iun ajn aliĝi al aŭ forlasi religian komunumon. Kaj des pli kontraŭas la volon de Dio kaj la sanktajn rajtojn de la homa persono kaj familio, kiam perforto estas uzata en iu ajn formo por elimini aŭ subpremi religion, ĉu en la tuta homaro, ĉu en iu aparta regiono, ĉu en iu specifa grupo.

La limoj de religia libereco

7. La rajto je religia libereco estas praktikata en la homa socio kaj, tial, ĝia uzo estas submetita al certaj reguloj, kiuj reguligas ĝin.

Ekzercante ĉiujn liberojn, oni devas observi la moralan principon de persona kaj socia respondeco: ekzercante siajn rajtojn, ĉiu individuo kaj socia grupo estas ligita per morala leĝo konsideri la rajtojn de aliaj, siajn proprajn devojn rilate al aliaj, kaj la komunan bonon de ĉiuj. Oni devas agi juste kaj humane rilate al ĉiuj.

Krome, ĉar la civila socio rajtas protekti sin kontraŭ misuzoj, kiuj povas okazi sub la preteksto de religia libereco, estas ĉefe la respondeco de la civila aŭtoritato provizi ĉi tiun protekton. Tamen, tio ne devas esti farita arbitre, nek maljuste favorante unu flankon, sed laŭ juraj normoj kongruaj kun la objektiva morala ordo. Ĉi tiuj normoj estas necesaj por la efika protekto de ĉi tiuj rajtoj por ĉiuj civitanoj kaj por la paca ekvilibro de tiaj rajtoj, por la ĝusta antaŭenigo de honesta publika paco, kiu estas orda kunekzistado en vera justeco, kaj por la konvena protektado de publika moraleco. Ĉio ĉi konsistigas fundamentan parton de la komuna bono kaj estas ampleksita de la nocio de publika ordo. Plie, la principo de integra libereco devas esti observata en la socio, laŭ kiu libereco devas esti agnoskita por la homaro kiel eble plej larĝe kaj devus esti limigita nur kiam kaj laŭ la mezuro necesa. Edukado por la ekzercado de libereco

8. La homoj de nia tempo estas premataj diversmaniere kaj riskas esti senigitaj je sia propra libereco de elekto. Krome, ne malmultaj emas malakcepti ĉian submetiĝon sub la preteksto de libereco kaj malaltigi la ŝuldatan obeemon.

Tial ĉi tiu Vatikana Koncilio admonas ĉiujn, sed precipe tiujn, kiuj respondecas pri la edukado de aliaj, klopodi formi homojn tiel, ke, respektante la moralan ordon, ili obeu legitiman aŭtoritaton kaj estu amantoj de vera libereco; homoj, kiuj juĝas aferojn laŭ siaj propraj kriterioj en la lumo de la vero, kiuj ordigas siajn agadojn kun sento de respondeco, kaj kiuj klopodas subteni ĉion veran kaj justan, volonte asociante siajn agojn kun aliaj.

Tial, religia libereco ankaŭ estu ordonita kontribui al tio, ke homoj agu pli respondece en la plenumado de siaj propraj devoj en la socia vivo.

ĈAPITRO II

RELIGIA LIBERO EN LA LUMO DE LA REVELACIO

La doktrino de religia libereco
Ĝiaj radikoj estas profunde enradikiĝintaj en la Revelacio

9. Kiam ĉi tiu Vatikana Koncilio deklaras pri la rajto de homo al religia libereco, ĝi bazas sian deklaron sur la digno de la homa persono, kies postuloj fariĝis ĉiam pli evidentaj al la homa racio tra la sperto de la jarcentoj. Krome, ĉi tiu doktrino pri libereco estas enradikiĝinta en la dia Revelacio, kaj tial devas esti observata des pli religie de kristanoj. Ĉar kvankam la Revelacio ne eksplicite asertas la rajton al imuneco kontraŭ ekstera devigo en religiaj aferoj, ĝi tamen manifestas la dignon de la homa persono en ĝia tuta pleneco, montras la aliron de Kristo al homa libereco plenumante la devon kredi je la vorto de Dio, kaj instruas al ni la spiriton, kiun la disĉiploj de ĉi tiu Majstro devas rekoni kaj sekvi en ĉio. Ĉio ĉi klarigas la ĝeneralajn principojn, sur kiuj baziĝas la doktrino de ĉi tiu Deklaracio pri religia libereco. Antaŭ ĉio, religia libereco en la socio estas tute konforma al la libereco de la kristana ago de kredo.

La libereco de la ago de kredo

10. Estas unu el la plej gravaj principoj de la katolika doktrino, enhavita en la Vorto de Dio kaj konstante instruata de la Patroj, ke la homo, kredante, devas respondi libervole al Dio, kaj ke tial neniu estu devigita ampleksi la kredon kontraŭ sia volo. Ĉar la ago de kredo estas libervola laŭ sia naturo mem, ĉar la homo, elaĉetita de Kristo la Savanto kaj vokita de Jesuo Kristo al adopta fileco, ne povas aliĝi al Dio, kiu sin revelacias, krom se, altirita de la Patro, li redonas al Dio la racian kaj senpagan donacon de la kredo. Estas do tute konforme al la naturo de la kredo, ke ĉia ajn trudado fare de homoj en religiaj aferoj estu ekskludita. Sekve, reĝimo de religia libereco signife kontribuas al la antaŭenigo de tiu stato, en kiu homoj povas facile esti invititaj al la kristana kredo, ampleksi ĝin propravole kaj aktive konfesi ĝin en ĉiu aspekto de sia vivo.

La konduto de Kristo kaj la Apostoloj

11. Dio certe vokas homojn servi lin en spirito kaj vero, kaj tial ili estas ligitaj en konscienco, sed ne devigitaj. Ĉar Dio konsideras la dignon de la homa persono, kiun li mem kreis, kiu devas esti regata de sia propra volo kaj ĝui liberecon. Ĉi tio fariĝis aparte evidenta en Kristo Jesuo, en kiu Dio perfekte rivelis sin kaj konigis siajn vojojn. Efektive, Kristo, kiu estas nia Instruisto kaj Sinjoro, milda kaj humila je koro, pacience altiris kaj invitis la disĉiplojn. Estas vere, ke li subtenis kaj konfirmis sian predikadon per mirakloj, por veki kaj fortigi la fidon de siaj aŭskultantoj, sed ne por devigi ilin. Li certe riproĉis la nekredemon de tiuj, kiuj aŭdis lin, sed lasis la punon al Dio por la tago de juĝo. Kiam li sendis la Apostolojn en la mondon, li diris al ili: "Kiu kredos kaj estos baptita, tiu estos savita, sed kiu ne kredos, tiu estos kondamnita" (Marko 16:16). Sed Li, sciante, ke fiherbo estis semita inter la tritiko, ordonis, ke ambaŭ estu lasitaj kreski ĝis la rikolto, kiu okazos ĉe la fino de la mondo. Rezignante esti politika Mesio kaj reganto per perforto, Li preferis nomi Sin la Filo de Homo, kiu venis "por servi kaj doni sian vivon kiel elaĉeton por multaj" (Marko 10:45). Li rivelis Sin kiel la perfekta Servanto de Dio, kiu "ne rompas rompitan kanon nek estingas fumantan meĉon" (Mateo 12:20). Li rekonis la civilan aŭtoritaton kaj ĝiajn rajtojn, ordonante pagi impostojn al Cezaro, sed Li klare avertis, ke la superaj rajtoj de Dio devas esti respektataj: "Redonu al Cezaro la de Cezaro, kaj al Dio la de Dio" (Mateo 22:21). Fine, kompletigante la laboron de elaĉeto sur la kruco, por akiri savon kaj veran liberecon por la homaro, Li kompletigis Sian revelacion. Li atestis la veron, sed li ne volis trudi ĝin per perforto al tiuj, kiuj kontraŭdiris lin. Ĉar lia regno ne estas defendata per perforto, sed estas establita per atestado de la vero kaj aŭskultado de ĝi, kaj kreskas per la amo, per kiu Kristo, levita sur la kruco, altiras homojn al si.

La Apostoloj, instruitaj de la vorto kaj ekzemplo de Kristo, sekvis la saman vojon. Ekde la plej fruaj tagoj de la Eklezio, la disĉiploj de Kristo klopodis konduki homojn konfesi Kriston kiel Sinjoron, ne per devigo aŭ artifiko malinda je la Evangelio, sed ĉefe per la potenco de la vorto de Dio. Ili decide proklamis al ĉiuj la planon de Dio la Savanto, "kiu volas, ke ĉiuj homoj estu savitaj kaj venu al la scio de la vero" (1 Tim. 2:4); sed samtempe ili respektis la malfortulojn, eĉ tiujn, kiuj eraris, tiel montrante kiel "ĉiu donos raporton pri si mem al Dio" (Rom. 14:12), kaj dume devas obei sian konsciencon. Kiel Kristo, la Apostoloj ĉiam dediĉis sin al atestado de la vero de Dio, kuraĝante proklami kun ĉiam pli granda kuraĝo antaŭ la popolo kaj la aŭtoritatoj "la vorton de Dio kun konfido" (Agoj 4:31). Ĉar ili kredis kun neŝancelebla fido, ke la Evangelio mem vere estis la potenco de Dio por la savo de ĉiu, kiu kredas. Tial, malestimante ĉiujn "armojn de la karno", kaj sekvante la ekzemplon de la mildeco kaj humileco de Kristo, ili predikis la vorton de Dio, plene fidante ĝian dian potencon por detrui la potencojn, kiuj estas malamikoj de Dio, kaj por konduki homojn al fido kaj obeemo al Kristo. La Apostoloj, kiel la Majstro, rekonis legitiman civilan aŭtoritaton: "Ne ekzistas aŭtoritato, krom tiu, kiun Dio establis," instruas la Apostolo, kiu sekve ordonas: "Ĉiu submetiĝu al la aŭtoritatoj..." "Kiu rezistas al la aŭtoritato, rezistas al la ordo, kiun Dio establis" (Rom. 13:1-2). Kaj samtempe ili ne timis kontraŭdiri la publikan potencon, kiam ĝi kontraŭstaris la sanktan volon de Dio: "Ni devas obei Dion prefere ol homojn" (Agoj 5:29). Sennombraj martiroj kaj fideluloj sekvis ĉi tiun vojon tra la jarcentoj kaj tra la mondo.

La Eklezio sekvas la paŝojn de Kristo kaj la Apostoloj

12. La Eklezio, tial, fidela al la evangelia vero, sekvas la vojon de Kristo kaj la Apostoloj kiam ĝi rekonas kaj antaŭenigas religian liberecon kiel konforman al homa digno kaj la revelacio de Dio. Tra la epokoj, ĝi konservis kaj instruis la doktrinon ricevitan de la Majstro kaj la Apostoloj. Kvankam en la vivo de la Popolo de Dio, dum ĝi vojaĝis tra la ŝanĝiĝoj de la homa historio, foje okazis kondutoj malpli konformaj al la evangelia spirito, kaj eĉ kontraŭaj al ĝi, la Eklezio ĉiam konservis la doktrinon, ke neniu estu devigita ampleksi la kredon.

Tielmaniere, la evangelia fermento longe agis en la mensoj de la homoj kaj potence kontribuis al tio, ke ili kapablis, tra la jarcentoj, pli plene percepti la dignon de sia persono kaj maturigi la konvinkon, ke, en religiaj aferoj, tiu digno estu konservata ene de socio imuna kontraŭ ĉia homa devigo.

La libereco de la Eklezio

13. Inter la aferoj, kiuj rilatas al la bono de la Eklezio, efektive al la bono de la tempa socio mem, kaj kiuj devas esti konservataj ĉiam kaj ĉie kaj defendataj kontraŭ ĉia maljusteco, estas certe plej grave, ke la Eklezio ĝuu tiom da agadlibereco, kiom necesas por zorgi pri la savo de la homaro. Ĉar ĉi tio estas sankta libereco, per kiu la Ununaskita Filo de Dio riĉigis la Eklezion, aĉetita per sia sango. Ĝi estas vere tiel esenca al la Eklezio, ke tiuj, kiuj kontraŭas ĝin, agas kontraŭ la volo de Dio. La libereco de la Eklezio estas fundamenta principo en la rilatoj inter la Eklezio kaj la publikaj aŭtoritatoj kaj la tuta civila ordo.

La Eklezio postulas por si liberecon en la homa socio kaj antaŭ iu ajn publika aŭtoritato, ĉar ĝi estas spirita aŭtoritato, establita de Kristo la Sinjoro, al kiu laŭ dia mandato apartenas la devo iri en la tutan mondon kaj prediki la Evangelion al ĉiu kreitaĵo. Simile, la Eklezio postulas por si liberecon, ĉar ĝi estas socio de homoj, kiuj havas la rajton vivi en civila socio laŭ la normoj de la kristana kredo.

Nun, kie religia libereco regas kiel normo — ne nur proklamita per vortoj, nek nur sankciita per leĝoj, sed ankaŭ sincere efektivigita — tie, finfine, la Eklezio atingas la stabilan kondiĉon, kaj jure kaj fakte, por la necesa sendependeco en la plenumo de sia dia misio, sendependeco, kiun ekleziaj aŭtoritatoj plej insiste asertis ene de la socio. Kaj samtempe, kristanaj fideluloj, kiel ĉiuj aliaj homoj, ĝuas la civilan rajton ne esti malhelpitaj vivi laŭ sia konscienco. Ekzistas, tial, harmonio inter la libereco de la Eklezio kaj tiu religia libereco, kiu devas esti agnoskita kiel rajto por ĉiuj homoj kaj komunumoj kaj sankciita en la jura sistemo.

Devo de la Eklezio

14. La katolika eklezio, por plenumi la dian mandaton: "instruu ĉiujn naciojn" (Mt., 18, 19-20), devas diligente klopodi "por ke la vorto de Dio estu disvastigata kaj glorata" (2 Tes., 3, I).

Li fervore petegas ĉiujn siajn infanojn unue levi "petojn, preĝojn, dankojn por ĉiuj homoj... Ĉar ĉi tio estas bona kaj akceptebla al Dio, nia Savanto, kiu volas, ke ĉiuj homoj estu savitaj kaj venu al la scio de la vero" (1 Tim. 2:1-4).

Siaflanke, la fideluloj, en la formado de sia konscienco, devas diligente atenti la sanktan kaj certan doktrinon de la Eklezio. Ĉar laŭ la volo de Kristo, la Katolika Eklezio estas la instruistino de la vero, kaj ŝia misio konsistas en aŭtentika proklamado kaj instruado de la vero, kiu estas Kristo, kaj samtempe deklarado kaj konfirmado per sia aŭtoritato la principojn de morala ordo, kiuj devenas de la homa naturo mem. Krome, la fideluloj estu saĝaj en siaj rilatoj kun nekredantoj, kaj disvastigu la lumon de la vivo "en la Sankta Spirito, en sincera amo, en vortoj de vero" (2 Kor. 6:6-7), kun ĉia konfido kaj apostola fervoro, ĝis la sangoverŝado.

Ĉar la disĉiplo havas gravan devon al Kristo la Instruisto, koni ĉiutage pli bone la veron, kiun li ricevis de Li, proklami ĝin fidele kaj defendi ĝin kuraĝe, ekskludante ĉiajn rimedojn kontraŭajn al la spirito de la Evangelio. Samtempe, tamen, la karitato de Kristo instigas lin trakti kun amo, prudento kaj pacienco tiujn, kiuj vivas en eraro aŭ nescio pri la kredo. Tial oni devas konsideri kaj la devojn al Kristo, la vivigan Vorton, kiu devas esti predikata, kaj la rajtojn de la homa persono kaj la mezuron de graco, kiun Dio, per Kristo, donacis al la homaro, kiu estas invitata akcepti kaj konfesi la kredon volonte.

KONKLUDO

15. Estas do evidente, ke la homoj de nia tempo deziras povi libere konfesi religion private kaj publike; kaj eĉ pli, ke religia libereco estas deklarita kiel civila rajto en multaj Konstitucioj kaj estas solene agnoskita en internaciaj dokumentoj.

Sed ekzistas reĝimoj en kiuj, kvankam ilia Konstitucio agnoskas la liberecon de religia kultado, la publikaj aŭtoritatoj mem klopodas malhelpi civitanojn praktiki religion kaj igi la vivon ekstreme malfacila kaj nesekura por religiaj komunumoj.

Salutante kun ĝojo la aŭspiciajn signojn de ĉi tiu tempo, sed kondamnante kun malĝojo ĉi tiujn bedaŭrindajn faktojn, la sankta Koncilio admonas katolikojn kaj petegas ĉiujn homojn konsideri kun la plej granda zorgo kiom necesa estas religia libereco, precipe en la nunaj kondiĉoj de la homa familio.

Estas evidente, ke ĉiuj popoloj fariĝas pli kaj pli unuiĝintaj, ke homoj de diversaj kulturoj kaj religioj estas ligitaj kune per pli striktaj ligoj, kaj ke kreskas la konscio pri individua respondeco. Tial, por ke pacaj rilatoj kaj harmonio inter la homaro estu establitaj kaj firmigitaj, estas esence, ke religia libereco estu protektata per efikaj juraj protektoj tra la tuta mondo kaj ke la superaj devoj kaj rajtoj de individuoj libere disvolvi sian religian vivon ene de la socio estu respektataj.

Dio, Patro de ĉiuj, donu, ke la homa familio, per diligenta observado de religia libereco en la socio, per la graco de Kristo kaj la potenco de la Sankta Spirito, atingu la subliman kaj nemankan "liberecon de la gloro de la infanoj de Dio" (Rom., 8, 21).

Ĉio en ĉi tiu Deklaracio plaĉis al la Patroj de la Plej Sankta Koncilio. Kaj Ni, kun la Apostola aŭtoritato donita de Kristo, kune kun la Honorindaj Patroj, en la Sankta Spirito, aprobas, dekretas kaj establas ilin, kaj ordonas, ke, sinode dekretite, ili estu promulgataj por la gloro de Dio.

Romo, en Sankta Petro, la 7-an de decembro 1965.

Mi, Paŭlo, Episkopo de la Katolika Eklezio